Tiến sĩ Phạm Ngọc Hiền và thể loại truyện mini

Với 379 truyện ngắn mini trong hai cuốn sách đã xuất bản (và ông còn tiếp tục viết), tỏ rõ năng lực sáng tạo bền bỉ của cây bút Phạm Ngọc Hiền đối với thể loại này. Mỗi truyện mini của Phạm Ngọc Hiền chỉ gói gọn trong khoảng 100 chữ. Cuốn sách cũng được thiết kế nằm trọn trong lòng bàn tay (khổ 10,5 x 17cm).

Đề tài đa dạng, đa thanh, đa sắc. Giọng điệu nhẹ nhàng, hàm súc, ý vị, gợi mở. Chuyện gần, chuyện xa đều được ông phẩy bút tươi ròng, cuốn hút bằng lối viết cô đọng, không lên gân, không đao to búa lớn. Thong dong như đang rong ruổi, kể phiếm. Từng mẫu chuyện như khơi khơi mà chiêm nghiệm sự đời. Hai cuốn sách truyện mini của Phạm Ngọc Hiền đều thiết kế nhỏ gọn để có thể vào túi, tiện đâu đọc đó.

Nhà văn, tiến sĩ Phạm Ngọc Hiền nhìn nhận về thể loại truyện này: “Mỗi truyện ngắn mini thường chứa đựng nhiều ý nghĩa hàm ẩn, hiện ra đằng sau văn bản ngôn từ. Nó thích hợp cho những người thích suy tư và quen nhìn đời từ nhiều góc cạnh khác nhau. Trong xã hội hiện đại, truyện mini dành cho người bận rộn không có thời gian đọc dài nhưng lại thích khám phá chiều sâu cuộc sống”.

Nhà văn, tiến sĩ Phạm Ngọc Hiền

Hãy thử đọc vài truyện mini của Phạm Ngọc Hiền: “Có một anh ngốc đi tìm vợ. Đi đâu, người ta cũng hỏi: “Mày có đủ tiền nuôi vợ không mà đòi lấy vợ?”. Lúc đầu, anh ngốc giả ngốc, chỉ cười chứ không nói gì. Sau nhiều lần như vậy, anh ngốc bực mình hỏi lại: “Thời nay, nam nữ bình quyền mà sao trai phải nuôi gái. Nuôi gái thì có lợi gì?” - (Anh Ngốc đi tìm vợ).

“Nhà máy nọ có hệ thống dây chuyền sản xuất phức tạp, gồm nhiều tầng lớp. Một ốc vít quèn nằm ở thiết bị tầng dưới. Ngày nọ, người ta tháo nó ra để gia cố cho tầng trên. Đến khi kiếm được ốc mới thay thế, người ta vứt nó vô thùng dự phòng. Nó nói với những con ốc cùng hoàn cảnh: “Tất cả chúng ta chỉ là yếu tố nhỏ trong hệ thống lớn. Khi cần thì người ta lắp vô vị trí nào đó. Khi không cần nữa thì họ tháo ra. Khi ở tầng thấp thì đừng quá bi quan, vì biết đâu sẽ có ngày được lên tầng cao. Khi được lên tầng cao thì đừng tưởng mình ngon vì biết đâu có ngày sẽ bị vứt lăn lóc. Khi bị vứt thì cũng đừng nản vì biết đâu có người sẽ nhặt lên lại. Nếu chúng ta còn tốt thì không dùng vô việc này cũng được dùng vô việc kia” - (Triết lý của ốc vít).

“Một con chim được sinh ra ở hợp tác xã chăn nuôi. Nó nghĩ rằng, bổn phận của loài người là phải chăm sóc cho loài chim thật chu đáo. Nên nó ra nhiều yêu sách: “Chúng tôi đề nghị lãnh đạo tăng khẩu phần và đa dạng hóa các loại thức ăn. Cần đầu tư sửa chữa nâng cấp mái che các lồng chim để tránh mưa nắng. Đặc biệt, nâng cao chất lượng y tế, đầu tư thuốc men để chữa bệnh mắt kém, suy nhược chân cánh…”. Ban chủ nhiệm hợp tác xã liền tổ chức hội thảo với chủ đề: “Giải pháp để nâng cao chất lượng nuôi chim”. Trong hội trường, các nhà khoa học bàn bạc sôi nổi tìm cách để chim nuôi có đôi cánh khỏe mạnh. Ngoài hội trường, bà lao công chép miệng: “Ôi dào, muốn cho chim có đôi cánh khỏe mạnh thì cứ thả nó ra khỏi lồng, tổ chức hội thảo hội thiếc làm gì cho tốn tiền của dân” - (Hội thảo chim cảnh).

Phong phú cảnh đời, hóm hỉnh ngóc ngách cuộc sống. Còn lắm điều hấp dẫn qua từng lát chuyện trong Triết lý của ốc vít đầy tâm huyết của Phạm Ngọc Hiền, như các truyện mini: Nghề nào cũng cần quỷ sứ; Ngày quốc tế đàn ông; Tập thể dục giữa ruộng; Nguồn thu của xã làm mướn; Nhà ở Hà Nội và Sài Gòn; Nhan sắc và bịnh tật; Kiếp sau đừng làm muỗi; Kinh phí nuôi chim cảnh; Lấy vợ có lợi không; Lính chết nhiều vua sống thọ; Lộ danh người tố giác; Làm sao để dệt tham sân si; Nắm xôi giữa đình làng; Mục đích nuôi con; Nên chọn tác phẩm của ai… Mời các bạn bước vào thế giới truyện mini Phạm Ngọc Hiền.