“Bộ tứ Nghị quyết trụ cột” - định hướng chiến lược quốc gia
Trong bối cảnh biến động toàn cầu sâu sắc, Việt Nam đứng trước thời cơ và thách thức lịch sử để trở thành quốc gia phát triển. Đáp ứng yêu cầu này, Bộ Chính trị đã ban hành 4 nghị quyết quan trọng - được Tổng Bí thư Tô Lâm ví như “bộ tứ trụ cột” để đất nước cất cánh: Nghị quyết 57 về khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Nghị quyết 59 về hội nhập quốc tế; Nghị quyết 66 về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật và Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Bốn nghị quyết hợp thành chỉnh thể thống nhất về tư duy và hành động, cùng hướng tới mục tiêu: đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Với vị thế trung tâm kinh tế, tài chính lớn nhất cả nước, TPHCM luôn tiên phong trong thực hiện đường lối của Đảng, tạo động lực phát triển cho cả vùng. Việc triển khai Bộ tứ nghị quyết 57, 59, 66 và 68 không chỉ mở ra cơ hội vàng để thành phố bứt phá, mà còn khẳng định vai trò đầu tàu trong lan tỏa sức sống của những trụ cột chiến lược, góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Trên nền tảng các nghị quyết chiến lược này, TPHCM đứng trước vận hội chưa từng có:
 |
Những cảng quốc tế nơi giao thương hàng hóa của TPHCM. Ảnh tạo bằng AI |
Nghị quyết 57: Bệ phóng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nghị quyết là “điểm tựa chiến lược” để TPHCM phát huy vai trò đầu tàu về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số: (1) Xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện, kết nối nhà nước - doanh nghiệp- viện trường. (2) Phát huy nguồn nhân lực chất lượng cao, trí tuệ trẻ, tinh hoa khoa học - công nghệ. (3) Thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao năng lực cạnh tranh, hình thành các ngành kinh tế mới, tăng trưởng bền vững. Từ đó, TPHCM tiến gần hơn đến mục tiêu “thung lũng Silicon của Đông Nam Á”, trở thành biểu tượng sáng tạo và công nghệ hàng đầu khu vực.
Nghị quyết 59: Khẳng định vai trò “cửa ngõ quốc tế”, hiện thực hóa khát vọng trung tâm tài chính khu vực. Nghị quyết khẳng định vai trò “cửa ngõ quốc tế”, mở ra cơ hội để TPHCM hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm tài chính khu vực. Với vị thế đô thị lớn nhất cả nước, đầu mối giao thương Đông Nam Á, thành phố có khả năng: (1) Thu hút vốn đầu tư chiến lược, công nghệ và nhân lực quốc tế. (2) Hình thành hệ sinh thái tài chính - thương mại - dịch vụ chất lượng cao, tăng sức cạnh tranh và uy tín quốc tế. (3) Nâng cao khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế tài chính lớn trong khu vực và thế giới. Nghị quyết 59 là cơ sở để TPHCM không chỉ giữ vị trí đầu tàu quốc gia mà còn vươn lên trở thành trung tâm tài chính - thương mại hàng đầu Đông Nam Á.
Nghị quyết 66: Tạo đột phá về tư duy xây dựng và thi hành pháp luật. Nghị quyết nhấn mạnh việc đổi mới tư duy trong xây dựng và thi hành pháp luật, nhằm tạo môi trường pháp lý minh bạch, linh hoạt và hiệu quả. Đây là cơ sở quan trọng để TPHCM: (1) Đột phá trong quản trị đô thị đặc biệt: Thúc đẩy phân cấp - phân quyền, nâng cao tính chủ động, linh hoạt của chính quyền thành phố, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững. (2) Tạo thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế: Môi trường pháp lý minh bạch, thông thoáng giúp doanh nghiệp, start-up và nhà đầu tư yên tâm phát triển, thúc đẩy kinh tế tư nhân và đổi mới sáng tạo. (3) Nâng cao hiệu lực, hiệu quả thi hành pháp luật: Giảm thủ tục hành chính, cải thiện hiệu quả quản lý, đồng thời tăng khả năng thực thi các chiến lược phát triển về hạ tầng, công nghệ, tài chính và hội nhập quốc tế. Nghị quyết 66 không chỉ là cơ sở pháp lý mà còn là đòn bẩy để TPHCM bứt phá, xây dựng hình mẫu chính quyền đô thị hiện đại, hiệu quả, đồng bộ với các chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và hướng tới mục tiêu trở thành siêu đô thị sáng tạo, hội nhập quốc tế trong khu vực.
Nghị quyết 68: Động lực quan trọng cho phát triển. Nghị quyết khẳng định vai trò của kinh tế tư nhân là động lực chủ yếu cho tăng trưởng, đổi mới mô hình kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Với TPHCM - nơi tập trung đông đảo doanh nghiệp, start-up sáng tạo, Nghị quyết tạo cơ hội: (1) Khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo, huy động tối đa nguồn lực xã hội. (2) Đẩy mạnh liên kết doanh nghiệp với các trung tâm nghiên cứu, viện trường, hình thành hệ sinh thái kinh tế năng động, bền vững. (3) Thúc đẩy kinh tế tư nhân gắn kết với chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, tạo nền tảng cho TPHCM trở thành trung tâm kinh tế - đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực.
“Bộ tứ nghị quyết trụ cột” không chỉ mở đường, mà còn trao cho TPHCM “chiếc chìa khóa vàng” để khai mở vận hội mới. Nếu biết nắm bắt, Thành phố có thể bứt phá, khẳng định vai trò đầu tàu, dẫn dắt sự phát triển của cả vùng và cả nước, đồng thời tạo dựng vị thế xứng tầm trong chuỗi đô thị toàn cầu. Xa hơn thế, việc hiện thực hóa “Bộ tứ nghị quyết trụ cột” còn mang ý nghĩa đưa Thành phố trở thành “siêu đô thị quốc tế” - một đô thị thông minh, xanh, sáng tạo, tiêu biểu không chỉ về sức mạnh kinh tế mà cả sự phong phú về văn hóa, nghệ thuật, thể thao, giải trí và phong cách sống hiện đại, năng động.
Thách thức song hành cùng cơ hội
Bên cạnh những cơ hội vàng mở ra, quá trình hiện thực hóa “Bộ tứ nghị quyết trụ cột” cũng đặt ra cho TPHCM không ít khó khăn, thách thức, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ và sáng tạo.
Một là, thách thức về năng lực khoa học - công nghệ và chuyển đổi số. Dù có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo sôi động, TPHCM vẫn đối mặt với khoảng cách lớn về công nghệ so với các trung tâm phát triển hàng đầu khu vực và thế giới. Cơ sở hạ tầng số chưa đồng bộ; nguồn nhân lực công nghệ cao còn thiếu hụt; chi phí đầu tư cho nghiên cứu, phát triển chưa tương xứng. Nếu không khắc phục, thành phố khó tận dụng hết lợi thế mà Nghị quyết 57 đưa lại.
Hai là, thách thức trong hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, TPHCM vừa có cơ hội đón dòng vốn đầu tư mới, vừa phải đối mặt với nguy cơ tụt hậu nếu không nâng cao năng lực cạnh tranh. Hội nhập sâu rộng cũng đồng nghĩa với việc Thành phố sẽ chịu tác động mạnh mẽ từ những biến động kinh tế, tài chính quốc tế; rủi ro về an ninh phi truyền thống và nguy cơ “chảy máu chất xám” khi nguồn nhân lực chất lượng cao dễ dàng dịch chuyển.
Ba là, thách thức về thể chế và cải cách hành chính. Mặc dù Nghị quyết 66 tạo hành lang cho đổi mới thể chế, nhưng quá trình triển khai trên thực tế vẫn gặp nhiều lực cản. Thủ tục hành chính ở nhiều lĩnh vực còn rườm rà, gây phiền hà cho doanh nghiệp và người dân; cơ chế phân cấp, phân quyền đôi khi chưa đi đôi với trách nhiệm và năng lực thực thi; tư duy quản lý cũ còn tồn tại, kìm hãm sự năng động vốn có của thành phố. Nếu không tháo gỡ được những “nút thắt” này, tiềm năng phát triển khó có thể bùng nổ.
Bốn là, thách thức trong phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Kinh tế tư nhân chiếm tỷ trọng lớn, nhưng đa phần là doanh nghiệp nhỏ và vừa, sức cạnh tranh chưa cao, dễ bị tổn thương trước biến động thị trường. Bài toán về vốn, đất đai, nguồn nhân lực chất lượng cao vẫn còn nan giải. Ngoài ra, tình trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh, vi phạm pháp luật kinh doanh cũng là vấn đề cần sớm khắc phục để khu vực tư nhân phát triển bền vững và đóng góp tích cực như Nghị quyết 68 kỳ vọng.
Như vậy, cơ hội và thách thức luôn song hành. Nếu không chủ động vượt qua, thành phố có thể bỏ lỡ vận hội; nhưng nếu quyết liệt hành động, TPHCM sẽ khẳng định vị thế đầu tàu, xứng đáng là “trái tim kinh tế của cả nước”.
 |
TPHCM một “siêu đô thị” hiện đại nhìn từ trên cao. Ảnh tạo bằng AI |
Giải pháp trọng tâm để hiện thực hóa nghị quyết
Để “Bộ tứ nghị quyết trụ cột” thực sự trở thành động lực phát triển, TPHCM cần tập trung vào: Một là, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực chính. TPHCM cần ưu tiên đầu tư mạnh cho nghiên cứu - phát triển (R&D) và khuyến khích doanh nghiệp chi cho đổi mới sáng tạo thông qua gói hỗ trợ tín dụng và ưu đãi thuế. Cần hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo gắn với Khu Công nghệ cao và Đại học Quốc gia TPHCM, tạo cầu nối giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Đồng thời, tập trung đào tạo nguồn nhân lực số chất lượng cao - “chìa khóa” để giải quyết tình trạng thiếu hụt công nghệ. Mục tiêu không chỉ ứng dụng công nghệ, mà còn làm chủ và sáng tạo công nghệ mới, đưa TPHCM tiến gần mô hình “thành phố công nghệ” hàng đầu khu vực.
Song song đó, tiếp tục thực hiện hiệu quả chiến lược 1 trung tâm - 4 cao - 1 tập trung, gồm: 1 trung tâm: Trung tâm Tài chính quốc tế tại TPHCM. 4 cao: Trung tâm công nghệ cao đa mục tiêu (đổi mới sáng tạo, AI, GIS, chip bán dẫn); Khu công nghiệp công nghệ cao; Giáo dục chất lượng cao; Y tế chất lượng cao. 1 tập trung: Tập trung đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông và hạ tầng số hiện đại.
Hai là, nâng tầm hội nhập quốc tế, xây dựng Thành phố thành trung tâm tài chính - dịch vụ khu vực. Để hiện thực hóa Nghị quyết 59, thành phố cần hoàn thiện hạ tầng tài chính hiện đại, hệ thống ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, logistics. Bên cạnh đó, thành phố cũng cần đẩy mạnh giao lưu văn hóa, giáo dục, du lịch, biến hội nhập quốc tế thành “cầu nối” để lan tỏa hình ảnh năng động, thân thiện. Quan trọng hơn, phải có chính sách thu hút và giữ chân nhân tài quốc tế, bởi trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh.
Để đến năm 2030 đạt Top 3 xếp hạng Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) và Top 1 địa phương hấp dẫn nhà đầu tư lớn, TPHCM cần: Đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm rườm rà, tăng hiệu quả giải quyết cho người dân và doanh nghiệp. Tạo môi trường đầu tư hấp dẫn, với cơ sở hạ tầng hiện đại, chính sách ưu đãi, và chất lượng điều hành cao. Đầu tư hạ tầng đồng bộ (giao thông, năng lượng, logistics) để đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp. Đào tạo và phát triển nhân lực chất lượng cao, thu hút công nghệ cao và ngành công nghiệp giá trị gia tăng cao. Xây dựng môi trường sống tốt, bao gồm nhà ở, giáo dục, y tế và văn hóa, để thu hút và giữ chân người lao động và chuyên gia.
Ba là, đột phá đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật. Đến năm 2030, TPHCM phấn đấu xây dựng một hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch và khả thi, đồng thời đảm bảo cơ chế tổ chức thi hành nghiêm minh, thông suốt, giải quyết kịp thời các vướng mắc từ thực tiễn, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển kinh tế - xã hội.
Các định hướng lớn cần thực hiện bao gồm: Xây dựng và thực hiện Chương trình hành động cho các nghị quyết; hoàn thiện thể chế, kiểm tra, giám sát việc thi hành pháp luật; siết chặt kỷ luật, kỷ cương; kiểm soát quyền lực; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và “lợi ích nhóm”. Công tác xây dựng pháp luật phải xuất phát từ lợi ích chung của đất nước, từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, phát huy dân chủ, bảo vệ quyền con người và quyền công dân; bảo đảm tính ổn định, khả thi, đơn giản, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, kết hợp pháp luật với chuẩn mực đạo đức, quy tắc nghề nghiệp và tự quản cộng đồng. Thi hành pháp luật phải nghiêm minh, công bằng, nhất quán, hiệu lực và hiệu quả. Cán bộ, công chức phải thấm nhuần tinh thần phục vụ Nhân dân, hành động vì lợi ích chung, thực hiện nguyên tắc: “Người dân và doanh nghiệp được làm những gì pháp luật không cấm.”
Bốn là, hướng đến khu vực kinh tế tư nhân năng động, hội nhập. TPHCM đang triển khai đồng bộ các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân, từ tài chính, vốn ưu đãi đến giảm thuế, đặc biệt ưu tiên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Thành phố cần đơn giản hóa thủ tục hành chính, phát triển dịch vụ công trực tuyến, công khai dự án và tiêu chí đầu tư, đồng thời duy trì cổng đối thoại trực tuyến để kịp thời tháo gỡ vướng mắc. UBND TPHCM đề xuất các cơ chế hỗ trợ đào tạo giám đốc điều hành và hoàn thiện hành lang pháp lý cho lựa chọn nhà thầu, nhằm tạo môi trường thông thoáng, minh bạch cho khu vực kinh tế tư nhân. Song song đó, thành phố kế thừa, nhân rộng các chính sách hiệu quả và duy trì cơ chế đặc thù sau sáp nhập, đảm bảo nhất quán và linh hoạt.
 |
Không gian sống yên bình, trong lành của người dân TPHCM. Ảnh tạo bằng AI |
“Bộ tứ nghị quyết trụ cột” chính là điểm tựa chiến lược để TPHCM bước vào kỷ nguyên phát triển mới với tâm thế tự tin - bản lĩnh - khát vọng bứt phá, vươn lên trở thành trung tâm kinh tế, tài chính, dịch vụ của châu Á, điểm đến hấp dẫn toàn cầu, nơi hội tụ các định chế tài chính và tập đoàn kinh tế quốc tế. Với quyết tâm chính trị cao và tinh thần “đi đầu, về trước” trong thực hiện các mục tiêu phát triển, hội nhập, TPHCM sẽ tiếp tục khẳng định vai trò đầu tàu và góp phần quan trọng đưa Việt Nam vươn vào hàng ngũ các quốc gia phát triển vào năm 2045.
