 |
| Washington đặt điều kiện cứng rắn buộc Caracas loại bỏ các đối thủ chiến lược của Mỹ khỏi ngành dầu mỏ, đổi lấy dỡ bỏ trừng phạt và tái thiết kinh tế Venezuela (trong ảnh: Một nhà máy lọc dầu của tập đoàn dầu khí quốc gia Venezuela). Ảnh: France24/TTXVN |
Trong một nỗ lực tái định hình trật tự chính trị và năng lượng tại Tây bán cầu, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những điều kiện đối với Venezuela. Theo kênh CNN ngày 7/1, để khôi phục ngành công nghiệp dầu mỏ cốt lõi, Caracas sẽ phải thực hiện một bước đi mang tính bước ngoặt: chấm dứt mọi liên kết kinh tế với các đối thủ chiến lược của Mỹ.
Điều kiện tiên quyết: "Trục xuất" các đối tác cũ
Theo các nguồn tin từ Nhà Trắng, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đang dẫn đầu tiến trình đàm phán với chính quyền của Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez. Trọng tâm của các yêu cầu là gây sức ép để Venezuela phải cắt đứt hoàn toàn quan hệ với Trung Quốc, Nga, Iran và Cuba. Mỹ khẳng định việc loại bỏ sự hiện diện của các quốc gia này tại Tây bán cầu là ưu tiên cấp bách nhất.
Không chỉ dừng lại ở việc cắt đứt ngoại giao, chính quyền Trump còn yêu cầu Caracas phải đồng ý hợp tác độc quyền với Mỹ trong lĩnh vực sản xuất dầu mỏ. Điều này đồng nghĩa với việc các công ty dầu mỏ Mỹ sẽ được ưu tiên tuyệt đối trong mọi giao dịch và khai thác trong tương lai, thay thế vị thế của các đối tác truyền thống từ Á - Âu.
Chiến lược 3 giai đoạn và áp lực quân sự
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ngoại trưởng Marco Rubio đã vạch ra lộ trình ba giai đoạn cho Venezuela: Ổn định - Phục hồi - Chuyển đổi.
Về ổn định: Thiết lập trật tự sau khi Tổng thống Nicolás Maduro bị bắt giữ. Về phục hồi: Tái thiết nền kinh tế gắn liền với sự tham gia của các doanh nghiệp Mỹ. Về chuyển đổi: Hướng tới các cuộc bầu cử mới và "xóa bỏ các băng đảng ma túy".
Nhà Trắng tin rằng việc tăng cường quân sự quy mô lớn ngoài khơi Venezuela sẽ tạo ra "áp lực tối đa", khiến chính quyền Rodriguez không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chấp thuận các điều khoản này. Đổi lại, Washington sẵn sàng xem xét lại toàn bộ chính sách trừng phạt hiện nay đối với Caracas.
Canh bạc dầu mỏ trị giá hàng tỷ USD
Kế hoạch của chính quyền Trump không chỉ dừng lại ở lý thuyết. Tổng thống Mỹ đã tuyên bố chính phủ lâm thời Venezuela sẽ chuyển giao từ 30 đến 50 triệu thùng dầu (loại dầu chất lượng cao hiện đang bị cấm vận) cho Mỹ. Số dầu này sẽ được bán theo giá thị trường, nhưng điểm khác biệt là doanh thu sẽ do cá nhân Tổng thống Mỹ trực tiếp kiểm soát.
Trong ngày 9/1, Tổng thống Trump dự kiến sẽ có cuộc gặp quan trọng với các giám đốc điều hành hàng đầu của ngành dầu khí Mỹ. Danh sách tham dự bao gồm các "ông lớn" như Chevron, Exxon Mobil và ConocoPhillips. Mục tiêu của cuộc gặp là thảo luận về các khoản đầu tư tỷ USD nhằm phục hồi hạ tầng năng lượng vốn đã rệu rã của Venezuela.
Dù tham vọng của chính quyền Trump rất lớn, giới phân tích cho rằng việc tái thiết sẽ cần nguồn lực khổng lồ và thời gian dài. Tuy nhiên, việc ngăn Venezuela tiếp tục cung cấp dầu cho các đối thủ của Mỹ được xem là mục tiêu chiến lược quan trọng hơn cả trong ngắn hạn.
Việc duy trì nền kinh tế của Venezuela hiện gặp nhiều thách thức. Nếu không thể nối lại việc xuất khẩu trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của mình, quốc gia Nam Mỹ này sẽ đối mặt với sự sụp đổ về tài chính.
