Chuyển mạnh từ nền giáo dục trang bị kiến thức sang phát triển năng lực người học

(Ngày Nay) - Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, việc gia tăng cơ hội học tập và việc học tập suốt đời của người dân cũng đã thúc đẩy quy mô, sự phong phú, đa dạng của nền giáo dục và đào tạo.
Ông Nguyễn Kim Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời câu hỏi của phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí.
Ông Nguyễn Kim Sơn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo trả lời câu hỏi của phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí.

Sáng 9/10, trao đổi về những kết quả nổi bật trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo trong 5 năm qua, được báo giới đề cập tại Họp báo thông tin về công tác chuẩn bị, tổ chức Đại hội đại biểu Đảng bộ Chính phủ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, Bí thư Đảng ủy, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn cho biết, ngành Giáo dục và Đào tạo thực hiện theo tinh thần chỉ đạo của Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng về tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.

Giáo dục và đào tạo được định hướng là một đột phá chiến lược, quốc sách hàng đầu để phát triển đất nước, với nhiệm vụ quan trọng là phát triển con người, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và phát triển đất nước.

Nhận thức được trọng trách này, ngành đã ra sức phấn đấu để hoàn thành tốt các nội dung và đạt nhiều kết quả. Quy mô của nền giáo dục đã gia tăng rất mạnh mẽ trong suốt 5 năm qua, bao gồm cả số lượng người học, số lượng các cơ sở giáo dục, cơ hội học tập, đội ngũ giáo viên, hệ thống cơ sở vật chất... Sự gia tăng về quy mô này là kết quả của quá trình tăng dân số tự nhiên, nhu cầu học tập lớn hơn, đồng thời là kết quả của việc phổ cập và huy động trẻ đến trường từ mầm non đến các bậc học khác.

"Năm năm qua, chúng ta đã hoàn thành các mục tiêu phổ cập đối với bậc mầm non 5 tuổi, phổ cập đến bậc trung học cơ sở và đội ngũ giáo viên đã gia tăng. Hiện nay, cả nước có 1,6 triệu giáo viên, chất lượng không ngừng được nâng cao," Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn dẫn chứng.

Theo Bộ trưởng, việc gia tăng cơ hội học tập và việc học tập suốt đời của người dân cũng đã thúc đẩy quy mô, sự phong phú, đa dạng của nền giáo dục và đào tạo. Điểm ấn tượng trong 5 năm qua được Bộ trưởng nêu là bậc giáo dục phổ thông đã hoàn tất một chu trình triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới.

Từ lớp 1 đến lớp 12 đã được triển khai chương trình giáo dục phổ thông mới, đặc biệt là chuyển mạnh từ nền giáo dục trang bị kiến thức sang phát triển năng lực người học. Đến thời điểm này, việc đánh giá lại các mục tiêu quan trọng của chương trình giáo dục phổ thông mới cho thấy đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tổng kết quá trình triển khai để có những bước đi tiếp cho chặng đường phía sau.

"Suốt 5 năm, chúng ta đều duy trì ở nhóm 10 quốc gia có kết quả thi học sinh giỏi quốc tế tốt nhất trên toàn thế giới và có những đội, nhóm thi các môn thậm chí nằm trong nhóm 5, nhóm 3 quốc gia có kết quả tốt nhất," Bộ trưởng thông tin.

Bộ trưởng nhấn mạnh, thi học sinh giỏi ngày càng có những đổi mới đầy thách thức; kết quả này cho thấy sự nỗ lực và khả năng của học sinh Việt Nam trong các kỳ thi quốc tế.

Bên cạnh đó, giáo dục đại học cũng có những bước phát triển mạnh mẽ. Nhiều trường đại học đã có mặt trong các bảng xếp hạng uy tín trên thế giới; nhiều chương trình đào tạo, lĩnh vực mới được mở, đặc biệt là trong đào tạo công nghệ và kỹ thuật. Đến nay, tỷ lệ sinh viên theo học các lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật và ngành mới đã đạt trên 30%. Chất lượng đào tạo giáo viên, cơ sở vật chất của các trường đại học cũng được nâng cao.

Các trường ngoài công lập dần khẳng định vị thế và có đóng góp quan trọng cho sự nghiệp giáo dục và đào tạo của đất nước. Một số trường đã có mặt trong các bảng xếp hạng quốc tế và ngày càng có đóng góp lớn hơn, được xem là điểm sáng tích cực của ngành trong 5 năm qua.

Về đội ngũ nhà giáo, Bộ trưởng cho hay, 5 năm qua, đội ngũ giáo viên tăng về số lượng; Nhà nước đặc biệt quan tâm đến chế độ, chính sách với nhà giáo, giúp đội ngũ yên tâm, phấn khởi và gắn bó hơn với nghề. Điểm tuyển sinh vào các trường sư phạm năm vừa qua thuộc nhóm cao nhất, cùng với khối y dược - điều này cho thấy tín hiệu lạc quan về tương lai của nền giáo dục.

Một điểm rất ấn tượng khác được Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn đề cập là về mặt thể chế: nhiều cơ chế, chính sách được xây dựng, đặc biệt là Luật Nhà giáo đã được Quốc hội thông qua (có hiệu lực từ đầu năm 2026), với mục tiêu phát triển đội ngũ nhà giáo. Các luật khác như Luật Giáo dục đại học, Luật Giáo dục nghề nghiệp và Luật Giáo dục cũng đang được sửa đổi, hoàn tất để trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp tháng 10 tới.

Công tác chuyển đổi số trong giáo dục, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng cơ sở dữ liệu, hồ sơ học tập suốt đời của người học để kết nối với VNeID cùng các ứng dụng khác cũng được ngành Giáo dục và Đào tạo quan tâm đẩy mạnh.

"Năm năm qua có thể xem là 5 năm tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW. Ở thời điểm kết thúc 5 năm, ngành Giáo dục và Đào tạo đón nhận chỉ đạo rất quan trọng của Bộ Chính trị với Nghị quyết 71-NQ/TW, và chặng đường phía trước có thể nói bắt đầu một đổi mới sâu sắc hơn, chúng tôi đang ra sức thực hiện," Bộ trưởng chia sẻ.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.