Trước đây, thể loại này vẫn tuân theo quy trình sản xuất truyền thống, bao gồm thuê diễn viên, bối cảnh, tổ chức quay dựng trong nhiều tuần. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi căn bản mô hình này.
Theo The New York Times, hiện nay, một số công ty tại Trung Quốc có thể sản xuất phim ngắn với chi phí chỉ khoảng 30 USD mỗi phút mà không cần sử dụng máy quay, đoàn làm phim hay diễn viên thật. Toàn bộ quy trình được thực hiện bằng công nghệ AI, từ tạo hình nhân vật đến dựng cảnh và hậu kỳ.
Theo công ty tư vấn DataEye, chỉ riêng trong tháng 3 vừa qua, gần 50.000 bộ phim truyền hình ngắn do AI tạo ra đã được đăng tải trên Douyin. Con số này gần tương đương tổng lượng nội dung tương tự được tải lên nền tảng trong cả năm 2025, cho thấy tốc độ bùng nổ mạnh mẽ của loại hình nội dung này.
Sự phát triển nhanh chóng này được thúc đẩy bởi các công cụ video AI ngày càng hoàn thiện, trong đó có Seedance 2.0 do ByteDance - công ty mẹ của Douyin - phát hành hồi tháng 2. Các công ty sản xuất đã nhanh chóng thử nghiệm công nghệ này trong nhiều bối cảnh, từ các cảnh chiến đấu lịch sử, thảm họa giả tưởng đến những khung cảnh đời sống yên bình.
Theo quy định tại Trung Quốc, các sản phẩm do AI tạo ra phải được gắn nhãn. Phần lớn các video này chưa thu hút nhiều sự chú ý, song một số nội dung đã đạt hàng trăm triệu lượt xem. Truyền thông nhà nước Trung Quốc dự báo thị trường phim ngắn AI có thể đạt giá trị hơn 3 tỷ USD trong năm nay, trong tổng quy mô thị trường phim ngắn khoảng 14 tỷ USD.
Tuy nhiên, cùng với sự tăng trưởng nhanh chóng, làn sóng phản đối cũng đang gia tăng. Nhiều diễn viên cho rằng cơ hội việc làm của họ bị thu hẹp đáng kể. Một số cá nhân, bao gồm cả người nổi tiếng và người dùng bình thường, đã lên tiếng phản đối và đe dọa kiện tụng khi phát hiện hình ảnh của mình bị sử dụng trái phép trong các sản phẩm AI.
Trước tình hình này, ByteDance đã áp dụng các hạn chế đối với việc sử dụng khuôn mặt người thật trong công cụ Seedance. Đồng thời, các nền tảng nội dung cũng tăng cường kiểm soát nhằm hạn chế rủi ro pháp lý.
Chia sẻ với báo chí, một số diễn viên và đạo diễn Trung Quốc đã bày tỏ những góc nhìn khác nhau về tác động của AI đối với ngành công nghiệp giải trí.
Diễn viên Li Jiao’e, 32 tuổi, cho biết khi chuyển đến Hoành Điếm - một trung tâm sản xuất phim lớn tại miền Đông Trung Quốc - vào năm 2024, anh chỉ đảm nhận các vai nhỏ trong phim ngắn. Sau thời gian dài làm nhiều công việc khác nhau, anh mới có cơ hội theo đuổi đam mê diễn xuất.
Dần dần, Li bắt đầu có nhiều cơ hội hơn, được giao thoại và tham gia các vai diễn mang yếu tố hài. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, số lượng vai diễn giảm rõ rệt. Các nhóm trao đổi thông tin nghề nghiệp cũng trở nên trầm lắng.
“Chẳng còn gì cả. Giống như trời đang mưa, rồi đột nhiên tạnh hẳn”, anh chia sẻ.
Theo Li, sự sụt giảm này một phần đến từ việc các nền tảng phát trực tuyến nâng cao tiêu chuẩn nội dung nhằm loại bỏ sản phẩm chất lượng thấp. Tuy nhiên, anh cho rằng sự phát triển của AI cũng là một nguyên nhân quan trọng.
Mối lo ngại về việc AI thay thế diễn viên gia tăng khi một nền tảng trực tuyến lớn công bố cơ sở dữ liệu gồm hơn 100 diễn viên có thể được sử dụng hình ảnh trong các sản phẩm AI. Dù nền tảng này cho rằng đây là cách giảm tải công việc cho diễn viên, nhiều ý kiến cho rằng điều này có thể đẩy nhanh quá trình mất việc.
Trong một trường hợp khác, một nền tảng phim ngắn thuộc ByteDance đã phải gỡ bỏ một chương trình nổi tiếng sau khi người dùng phát hiện hình ảnh của họ bị sử dụng trái phép để tạo nhân vật. Nền tảng này cam kết sẽ tăng cường cơ chế kiểm duyệt trong thời gian tới.
Tháng trước, cơ quan quản lý Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu phải có sự đồng ý của cá nhân trước khi sử dụng hình ảnh của họ để tạo hình đại diện kỹ thuật số.
Dù không phản đối AI, diễn viên Li cho rằng ngành công nghiệp đang áp dụng công nghệ này theo hướng chưa phù hợp. Theo anh, thay vì chỉ cố gắng mô phỏng con người, AI nên được sử dụng để mở rộng khả năng sáng tạo theo hướng mới.
“Giá trị cốt lõi của con người nằm ở trí tưởng tượng”, anh nói.
Ở góc độ khác, đạo diễn Wang Yushun (37 tuổi) cho rằng AI mang lại lợi ích rõ rệt về chi phí và hiệu quả sản xuất. Trước khi chuyển sang phim ngắn, ông từng làm phim truyền hình và phim độc lập, đồng thời chứng kiến nhiều dự án bị đình trệ do thiếu vốn.
Việc chuyển sang phim ngắn giúp ông thu hồi vốn nhanh hơn. Ban đầu, Wang hoài nghi về chất lượng của AI và chỉ sử dụng công cụ này để hỗ trợ ý tưởng. Tuy nhiên, sau khi chứng kiến khả năng tạo cảnh chi tiết của AI, ông đã thay đổi quan điểm.
“Tôi nhận ra công nghệ này có thể thay thế những cảnh quay phức tạp hoặc tốn kém”, ông cho biết.
Hiện nay, Wang đã ứng dụng AI rộng rãi trong sản xuất và thành lập công ty chuyên về phim AI, song song với các dự án có diễn viên thật. Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận việc chuyển đổi sang AI khiến nhu cầu đối với phim truyền thống giảm mạnh, buộc ông phải cắt giảm nhân sự.
Theo ông, việc áp dụng AI hiện nay xuất phát nhiều từ áp lực thị trường hơn là lựa chọn chủ động. Dù vậy, ông kỳ vọng trong tương lai có thể kết hợp hiệu quả giữa AI và diễn xuất thật nhằm tạo ra sản phẩm vừa giàu cảm xúc vừa tận dụng được công nghệ.
Một doanh nhân khác trong lĩnh vực này là Hou Xiaohu (40 tuổi), người đã thành lập công ty sản xuất video bằng AI cách đây hai năm. Ban đầu, công nghệ này chủ yếu phục vụ quảng cáo doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi công cụ AI được cải thiện và nhu cầu phim ngắn tăng cao, ông đã chuyển hướng sang sản xuất nội dung giải trí.
Hiện công ty của Hou có khoảng 10 nhân viên, chia đều giữa nhóm sáng tạo nội dung và nhóm kỹ thuật. Các sản phẩm tập trung vào những câu chuyện mang yếu tố truyền thống, như thần thoại dân gian hoặc nhân vật siêu nhiên.
Theo Hou, quá trình sản xuất nội dung AI không hoàn toàn giống viết kịch bản truyền thống, mà đòi hỏi khả năng chuyển hóa ý tưởng sang “ngôn ngữ” mà AI có thể xử lý. Điều này khiến một số người không có nền tảng điện ảnh vẫn có thể làm tốt.
Một dự án phim hoạt hình dài khoảng 100 phút có thể hoàn thành trong một tháng với ba nhân sự, trong khi các sản phẩm có hình ảnh chân thực hơn cần khoảng năm người do yêu cầu kỹ thuật cao hơn.
Tuy nhiên, cạnh tranh trong ngành ngày càng gia tăng. Hou nhận định nhiều sản phẩm giá rẻ sẽ sớm bị đào thải khi khán giả đòi hỏi chất lượng cao hơn. Đồng thời, ông cho rằng các lo ngại của công chúng về việc lạm dụng hình ảnh cá nhân sẽ giảm dần khi cơ chế quản lý được siết chặt.
Sự phát triển của AI trong lĩnh vực phim ngắn tại Trung Quốc đang mở ra cơ hội lớn về chi phí và sáng tạo, song cũng đặt ra những thách thức đáng kể liên quan đến việc làm, bản quyền và đạo đức. Trong bối cảnh đó, việc cân bằng giữa công nghệ và giá trị con người được xem là yếu tố then chốt để ngành công nghiệp này phát triển bền vững.
