Nói về nạn giấy phép con đang gây rào cản cho các doanh nghiệp XKLĐ, Ngày Nay đã có bài “ Quản lý xuất khẩu lao động: “Siêu quyền lực” từ giấy phép con” và nhiều bài khác liên quan. Tuy nhiên, qua trả lời của Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH Doãn Mậu Diệp và Cục Quản lý lao động ngoài nước (QLLĐNN) cho thấy dường như họ không muốn gỡ rào cản này...?
Lại chờ xin ý kiến?
“Công văn như giấy phép con”, việc dừng phép không thời hạn 35 doanh nghiệp XKLĐ và kết quả thực hiện những chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH về việc loại bỏ các văn bản có tính chất giấy phép con là những nội dung trong câu hỏi đặt ra đối với ông Tống Hải Nam Phó Cục Trưởng Cục QLLĐNN và ông Doãn Mậu Diệp – Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH.
Trả lời câu hỏi về việc Cục QLLĐNN bằng công văn 113 để dừng thị trường Nhật bản của 35 DN vô thời hạn cách đây hơn 1 năm vì lỗi chưa báo cáo theo chỉ đạo của công văn 4732 . Vậy đến nay Cục đã xử lý như thế nào với các doanh nghiệp này khi mà sau đó 3 tháng thì công văn này hết hiệu lực do có Công văn 1123 thay thế. Nếu theo Công văn 1123 thì họ có bị dừng phép không? Ông Tống Hải Nam, người ký văn bản 113-QLLĐNN để dừng hoạt động của doanh nghiệp đã xin khất không trả lời do “không có Trưởng phòng thị trường Nhật Bản ở đây”.
Khất trả lời, nhưng thực tế khi xử lý việc này, một công văn do chính Cục này phát hành ngày 22/06/2017 gửi Công ty TNHH xuất khẩu lao động Bảo Sơn (một trong 35 DN bị dừng thị trường Nhật từ tháng 1/2016) lại quyết định đồng ý để “Công ty được tiếp tục đăng ký nộp hồ sơ đăng ký hợp đồng và đề nghị cấp thư phái cử thực tập sinh sang Nhật Bản kể từ ngày ban hành văn bản này”. Tức là hơn một năm sau bị dừng theo công văn 113 thì Công ty Bảo Sơn giờ mới được mở phép hoạt động lại ở thị trường Nhật Bản…
Cách làm khó hiểu của Cục QLLĐNN khiến một số doanh nghiệp đặt dấu hỏi liệu Cục QLLĐNN có tiêu cực gì hay không trong chuyện này?
Còn việc xử lý các văn bản dạng đòi “giấy phép con” theo cách tích hợp lại thành văn bản pháp qui, theo chỉ đạo kiên quyết của Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH thì Cục đã tiến hành như thế nào ? Ông Nam chỉ nói qua loa rằng “đã đưa lên trang web để xin ý kiến của các Bộ, ngành khi nào chính thức Cục sẽ thông báo sau”…
Thật ra văn bản đội lốt giấy phép con mà nhiều doanh nghiệp đã kêu và Bộ trưởng Bộ LĐTB&XH đã hơn một lần nhắc đến nó khi trả lời báo chí là các loại văn bản không phải văn bản pháp quy mà vẫn cứ đưa ra các điều kiện buộc DN phải thực hiện. Ví như một số công văn mà Bộ gửi các DN XKLĐ là công văn mang tính chất “Giấy phép con”.. Vậy mà cơ quan tham mưu như Cục QLLĐNN vẫn cứ thờ ơ, không chịu làm rõ văn bản nào mang, văn bản nào không mang tính chất“ Giấy phép con”,.
Các DN đăng ký làm dịch vụ XKLĐ nếu đáp ứng đủ các điều kiện quy định tại điều 9 của Luật về người Việt Nam đí làm việc ở nước ngoài theo hợp động thì Bộ LĐTB&XH sẽ xem xét để cấp phép DN đủ điều kiện để hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài.. Đây là giấy phép chuyên ngành cấp cho những ngành, nghề kinh doanh có điều kiện.
Không phải“giấy phép con” thì là gì?
DN "than phiền" công văn 4732 là đội lốt “ giấy phép con” không phải không có cơ sở. Thực tế, văn bản này quy định các điều kiện buộc doanh nghiệp phải tuân theo, nếu không theo thì bị dừng hoạt động. Tại mục I của Công văn 4732 ghi rõ các điều kiện DN đưa thực tập sinh sang Nhật Bản ( chưa kể đến các mục sau đều đưa các điều kiện khác liên quan).
Chưa kể, công văn còn ghi điều kiện nếu chậm nộp báo cáo 30 ngày, không đảm bảo điều kiện công văn quy định thì không được đưa thực tập sinh đi Nhật. Công văn 1123 thay thế công văn 4732 tuy đã bỏ chữ “điều kiện” và bỏ quy định “nộp báo cáo” nhưng vẫn thể hiện tinh thần can thiệp, áp đặt các doanh nghiệp phải tuân thủ các điều kiện văn bản đưa ra, thậm chí để dễ phát sinh nhũng nhiễu doanh nghiệp nên nó cũng là công văn kiểu “giấy phép con”.
Trước bức xúc của DN và phản ứng từ dư luận, ông Doãn Mậu Diệp- Thứ trưởng Bộ LĐTB&XH vẫn lý giải công văn này không phải giấy phép con. Tuy nhiên cách giải thích của ông Doãn Mậu Diệp thiếu thuyết phục khi cho rằng: “ Đối với các quy định của Việt Nam chỉ có mấy cái: Thứ nhất, là cấp giấy phép cái việc này đúng như quy định tại luật không có giấy phép, không phải công ty hợp pháp thì không được làm. Thứ hai, là câu chuyện đăng ký hợp đồng, bởi vì xảy ra tình trạng hợp đồng chỉ có 50 người thôi ông tuyển chọn đến 200 người đào tạo và rất lãng phí và đã xảy ra rất nhiều việc người lao động khiếu kiện, khiếu nại. Cho nên việc đăng ký hợp đồng là việc tiên quyết cũng quy định tại luật. Thứ ba, là thư giới thiệu JITCO của Nhật Bản, câu chuyện này cũng là yêu cầu từ phía Nhật Bản, doanh nghiệp yêu cầu phát thư giới thiệu 1 lần và sau đó ông làm đó không phải là giấy phép con….”.
Ông Diệp cũng dẫn giải nội dung đề ra trong công văn là cần thiết vì có sự đồng thuẫn của các doanh nghiệp XKLĐ nhằm giữ thị trường Nhật Bản. Tuy nhiên, có thể thấy, phải giữ thị trường Nhật Bản cũng như đảm bảo quyền lợi ích hợp pháp của người lao động đi làm việc nước ngoài là đúng đắn nhưng phải trên cơ sở đúng pháp luật. Nếu thấy DN cần phải tuân thủ các điều kiện công văn đưa ra tại sao Bộ không trình Chính phủ để ra Nghị định và tiến tới đề nghị QH sửa đổi luật?
Cách trả lời của ông Thứ trưởng Doãn Mậu Diệp và ông Phó Cục trưởng Cục QLLĐNN Tống Hải Nam lý giải vì sao chỉ đạo của Bộ trưởng Bộ LĐTBXH về rà soát các văn bản kiểu giấy phép con cứ tắc mãi và tinh thần kiến tạo phát triển dường như chỉ nói mà không làm, còn DN rơi vào tình trạng chỉ biết dài cổ chờ.
Cũng cần nói thêm, không phải chỉ có Công văn 4732 cho thị trường lao động Nhật Bản mà các công văn dùng ở các thị trường Đài Loan, Ả rập xê út đều mang tính chất tương tự.
Ngày Nay tiếp tục cập nhật thông tin.
