Những cơn đau âm thầm
T. được chẩn đoán mắc ung thư mô mềm với khối u phổi và đang điều trị nội trú tại một bệnh viện lớn ở TP.HCM gần năm tháng qua. Mẹ của T. cũng phờ phạc đi trông thấy khi túc trực cùng con chống chọi với bệnh tật trong những quãng khó khăn này.
Chị kể, gia đình có 4 thành viên và T. là con gái đầu lòng, đang học lớp 10 ở một trường THPT ở Vĩnh Long. Trước khi phát hiện bệnh, T. vẫn ăn uống, học tập và sinh hoạt bình thường, chỉ là thi thoảng có biểu hiện hụt hơi, khó thở nhưng gia đình chủ quan không nghĩ là những biểu hiện của bệnh.
 |
| T. được truyền thuốc theo phác đồ điều trị tại bệnh viện. |
Khoảng đầu năm nay, T. bất ngờ xuất hiện những cơn đau tức ngực dữ dội nên chị vội đưa con gái vào bệnh viện kiểm tra, mới bàng hoàng sửng sốt khi nghe bác sĩ kết luận bệnh đã bước sang giai đoạn III.
Từ ngày T. phát bệnh, mọi kế hoạch đều phải gác lại. Vợ chồng chị cùng nghỉ việc để sắp xếp đưa con lên thành phố chữa trị, đứa út phải gửi sang nhờ bà nội chăm sóc. Mỗi lần nhìn con chịu đau đớn khi vô thuốc, cõi lòng vợ chồng chị như tan nát, nước mắt cứ chực chờ tuôn ra.
Theo chị, nguyên nhân gây bệnh chủ yếu xuất phát từ đột biến gen, ít chịu tác động từ các yếu tố bên ngoài. Hiện tại, T. vẫn tiếp tục điều trị bằng thuốc và hóa chất nhằm kiểm soát cơn đau, đồng thời chờ khối u thu nhỏ để các bác sĩ đánh giá phương án điều trị phù hợp.
Ung thư ập đến khiến cuộc sống cả gia đình chị rẽ sang một hướng khác. Dù con gái chữa bệnh có bảo hiểm y tế chi trả phần lớn nhưng chi phí điều trị kéo dài cùng những khoản phát sinh vẫn trở thành gánh nặng đặt lên vai vợ chồng.
Nhưng nỗi khổ về vật chất ấy cũng không là gì so với nỗi đau thể xác lẫn tinh thần mà con gái chị phải chịu. Ở tuổi học trò với bao ước mơ, T. phải tạm rời xa mái trường để bắt đầu hành trình chiến đấu với những cơn đau mà căn bệnh quái ác mang lại. Kể đến đâu, người mẹ này rưng rưng đến đó.
 |
Bàn tay của K. xuất hiện nhiều tổn thương do quá trình điều trị ung thư. |
Tuổi thơ của K. gắn liền với bốn bức tường chật hẹp. Gần hai năm qua, K. đã trải qua không biết bao nhiêu lần truyền thuốc, hóa trị với những cơn đau kéo dài khi chống chọi với ung thư hầu họng giai đoạn III.
Khối u từng có dấu hiệu thu nhỏ lại nhưng sau đó tiếp tục phát triển, chèn ép dây thanh quản khiến K. thường xuyên đau nhức, khó thở và gần như không thể nói chuyện. Hai bàn tay đầy những tổn thương là dấu vết của quá trình điều trị kéo dài, cũng là báo hiệu sức khoẻ của K. ngày càng xấu đi.
Những điều đó dường như đã trở thành một phần cuộc sống của cô bé 12 tuổi, quê Đồng Nai. Mẹ của K. kể, ngày trước bé bị đau một bên tai và chảy mủ nên gia đình đưa con đi khám mới biết bệnh đã ở giai đoạn nặng.
Từ khi K. nhập viện, chị ở lại chăm sóc còn ba trở về quê cố gắng đi làm dành dụm mang lên thành phố. Ở quê, K. còn một người em song sinh đang nghỉ hè nên cũng cần có người chăm sóc. Thương các con, anh chị ráng chắt chiu từng đồng nhưng nỗi lo cơm áo và viện phí vẫn ở đó, trên vai vợ chồng chị.
Theo thống kê, hàng năm toàn thế giới có khoảng 19,9 triệu ca mắc mới và 9,7 triệu ca tử vong, riêng Việt Nam ghi nhận hơn 180.400 ca mắc mới và trên 120.000 ca tử vong do ung thư. Ung thư hiện là nguyên nhân gây tử vong sớm đứng thứ hai tại Việt Nam, chỉ sau bệnh tim mạch. Đáng lo ngại hơn, số ca mắc mới vẫn không ngừng gia tăng, trong khi độ tuổi mắc bệnh ngày càng trẻ.
Báo cáo của Bệnh viện Ung bướu TP.HCM tại Hội thảo Phòng chống Ung thư TP.HCM lần thứ 28, trong năm 2025 bệnh viện có hơn một triệu lượt bệnh nhân đến khám bệnh (tăng 22% so với năm 2024); số ca mắc mới ghi nhận là 42.156 ca, trong đó ung thư tuyến giáp chiếm tỷ lệ cao nhất (23,2%), kế đến là ung thư vú (18,1%).
Ung thư ở nhóm dưới 40 tuổi đang tăng lên
Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM cho biết, năm 2025 đã có hơn 45.000 lượt người đến khám và điều trị các bệnh lý ung thư. Theo ghi nhận của bệnh viện, số lượng bệnh nhân trẻ tuổi có xu hướng tăng trong những năm gần đây. Dù tỷ lệ này vẫn thấp hơn nhóm người lớn tuổi nhưng nếu không có các giải pháp can thiệp kịp thời, số ca mắc ở người trẻ có thể sẽ tiếp tục gia tăng trong thời gian tới.
 |
Rất đông người dân đến khám và điều trị tại Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM. |
Bác sĩ CKII Lâm Quốc Trung, Phó Trưởng khoa Hóa trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM thông tin, hiện có năm loại ung thư thường gặp, gồm: ung thư gan, ung thư đại trực tràng, ung thư vú, ung thư phổi và ung thư dạ dày. Bên cạnh đó, nhiều loại ung thư khác đang ngày càng xuất hiện nhiều ở người trẻ. Đáng chú ý, nhóm dưới 40 tuổi đang là nhóm có số ca mắc tăng lên rõ rệt.
Lý giải về nguyên nhân, Bác sĩ Trung cho biết, khoảng 10% trường hợp liên quan đến yếu tố di truyền hoặc những tiền căn bệnh lý sẵn có; 90% còn lại chịu ảnh hưởng từ các yếu tố bên ngoài như: chế độ ăn uống thiếu khoa học, thường xuyên sử dụng thức ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, đồ lên men cùng với thói quen thức khuya, căng thẳng kéo dài và lối sống thiếu vận động.
Sự trẻ hóa của bệnh ung thư cũng đặt ra nhiều thách thức đối với đội ngũ y bác sĩ trong quá trình điều trị. Theo bác sĩ Trung, khó khăn đầu tiên là tâm lý chủ quan của người trẻ. Khi xuất hiện những triệu chứng như ho kéo dài, đau bụng, mệt mỏi, nhiều người thường cho rằng đó chỉ là những bệnh lý thông thường nên không đi khám. Chính sự chậm trễ ấy khiến không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã ở giai đoạn tiến triển.
Khó khăn thứ hai là vấn đề tâm lý sau khi nhận chẩn đoán. Người trẻ đang ở độ tuổi học tập, làm việc và xây dựng tương lai nên khi biết mình mắc ung thư thường rơi vào trạng thái khủng hoảng. Nhiều người cảm thấy mọi dự định bị đảo lộn, mất phương hướng và suy sụp tinh thần, từ đó ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình điều trị.
Phó Trưởng khoa Hóa trị Ung thư, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM kể về trường hợp một phụ nữ dưới 35 tuổi, có công việc ổn định và cuộc sống bình thường. Một thời gian, chị xuất hiện tình trạng đau bụng và rối loạn đại tiện nhưng nghĩ là vấn đề bệnh thông thường, đến khi cơn đau trở nên dữ dội mới đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả cho thấy chị mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn III, với khối u nằm ở đại trực tràng bên trái. Nếu được phát hiện sớm hơn, cơ hội điều trị sẽ khả quan hơn rất nhiều.
Một trường hợp khác là một cô gái khoảng 23–24 tuổi đang du học tại Mỹ. Trong lúc tự kiểm tra cơ thể, cô phát hiện có khối u ở ngực kèm hiện tượng tiết dịch ở đầu núm vú. Khi đến một số phòng khám ở nước sở tại thăm khám, cô được thông báo không có dấu hiệu bất thường nên chủ quan không kiểm tra thêm. Mãi đến khi cô thông báo tình trạng cho gia đình, người thân hối thúc cô trở về Việt Nam để khám chuyên sâu. Sau khi có kết quả chẩn đoán, người cha chỉ lặng người và nghẹn ngào nói: "Không biết cho con đi du học là đúng hay sai". Một câu nói ngắn nhưng chất chứa nỗi đau và sự bất lực của người làm cha khi chứng kiến con gái mắc bệnh hiểm nghèo.
 |
Y tá chăm sóc bệnh nhân tại khoa điều trị của Bệnh viện Đại học Y dược TP.HCM. |
Theo Bác sĩ Trung, ở những bệnh nhân dưới 20 tuổi, yếu tố di truyền thường chiếm tỷ lệ cao hơn so với các tác động từ môi trường sống. Ông cũng đang gặp trường hợp một nữ sinh 17 tuổi được chẩn đoán mắc ung thư dạ dày. Sau hơn một năm điều trị, bệnh không những không thuyên giảm mà còn di căn lên màng não. Mỗi lần lên cơn co giật, gia đình lại gọi điện cho bác sĩ trong nỗi hoang mang, chỉ mong có thể giúp con bớt đau đớn. Đến thời điểm hiện tại, bệnh đã tiến triển sang giai đoạn IV, gần như không còn nhiều cơ hội điều trị triệt để.
“Còn trẻ, hãy chú trọng sức khỏe của mình, thay đổi lối sống để sức khỏe được tốt hơn. Ăn theo chế độ phù hợp như ăn nhiều rau xanh, uống nước lọc mỗi ngày, chơi thể thao thường xuyên, hạn chế các thực phẩm chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, rượu bia, thuốc lá,... Khi phát hiện điều bất thường, hãy đến ngay phòng khám hay bệnh viện để được xử lý. Người trẻ nên đi khám sức khỏe định kỳ để theo dõi cơ thể, tiêm ngừa đầy đủ sẽ hạn chế tình trạng mắc bệnh. Bên cạnh đó, dù có mắc bệnh cũng phải luôn lạc quan, có tinh thần tốt thì việc điều trị cũng sẽ tốt hơn, sức khỏe cũng tốt hơn”, Bác sĩ Lâm Quốc Trung khuyên.
Ung thư không còn là căn bệnh chỉ xuất hiện ở người cao tuổi mà bắt đầu tăng lên ở người trẻ. Nhiều người phát hiện bệnh khi đã bước sang giai đoạn muộn, làm giảm đáng kể cơ hội điều trị và tạo thêm gánh nặng về kinh tế, tinh thần cho gia đình cũng như xã hội. Thực trạng ấy đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về tầm quan trọng của việc tầm soát định kỳ, phát hiện sớm và xây dựng lối sống lành mạnh để phòng ngừa ung thư.
Một Tiktoker với hơn 15 triệu lượt theo dõi từng chia sẻ, bản thân cô đang trong độ tuổi thanh xuân rực rỡ nhất cuộc đời nhưng đã mắc phải căn bệnh ung thư máu. Theo Tiktoker này, trong suốt 3 năm cô thường xuyên tắm khuya, ngủ rất trễ (6-7 giờ sáng mới đi ngủ), ít uống nước lọc và mỗi ngày nạp vào cơ thể ba bốn ly trà sữa, trà, các loại nước ngọt. Cô chia sẻ câu chuyện và cũng mong người trẻ biết bảo vệ sức khoẻ của bản thân hơn.
