Bài 1: Trường THCS Hiệp Bình Phước âm u, điêu tàn
TP.HCM có nhiều nỗ lực xây dựng trường lớp đáp ứng nhu cầu gia tăng dân số, trong đó Đề án xây dựng 4.500 phòng học được thực hiện theo quyết định của UBND TP.HCM vào năm 2023 dự kiến triển khai 276 dự án xây dựng mới hoặc cải tạo, sửa chữa. Đến cuối năm 2025, khoảng 2.000 phòng học được hoàn thành, đạt 50% khối lượng so với nhiệm vụ đặt ra.
 |
| Nhiều nơi ở TP.HCM chưa đảm bảo số lượng phòng học trên dân số, một vài nơi khác xây trường học rồi bỏ hoang. |
Thiếu trường lớp
Sau sáp nhập, TP.HCM có 168 phường xã, đặc khu. Theo thống kê của ngành giáo dục, thành phố hiện có trên 820 trường tiểu học, 460 trường trung học cơ sở. Trong thực tế, một số khu vực đã vượt chỉ tiêu 300 phòng học/10.000 dân số trong độ tuổi đi học (3-18 tuổi), nhưng bên cạnh đó một số nơi bậc học THCS chưa đạt tiêu chí này, gây áp lực lớn trong việc dạy, học của giáo viên và học sinh.
Phường Hiệp Bình (TP.Thủ Đức cũ), TP.HCM hiện có 7 trường mầm non, 8 trường tiểu học, 3 trường THCS. Trong đó, bậc mầm non đáp ứng đủ nhu cầu phòng học, còn tiểu học và THCS đang quá tải. Thành phố đã quy hoạch hàng chục hecta đất giáo dục nhưng tiến độ không đáp ứng kỳ vọng đặt ra.
Theo khảo sát của Hội đồng Nhân dân TP.HCM vào đầu năm 2026, Trường THCS Hiệp Bình có hơn 2.500 học sinh với 53 lớp, tổng diện tích cơ sở hiện tại chỉ rộng hơn 3.000 mét vuông, chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhưng số lượng học sinh hiện tại cao gấp nhiều lần cho phép. Trường phải chia các khung giờ học khác nhau, việc học tập và sinh hoạt gặp nhiều khó khăn, hạn chế.
Trong khi đó, dự án xây dựng Trường THCS Hiệp Bình Phước được kỳ vọng giảm bớt áp lực phòng học cho trường hiện hữu lại xây dựng nửa chừng thì bỏ hoang suốt nhiều năm. Đây là một trong những dự án giáo dục gây nhiều bức xúc trong dư luận về độ lãng phí trên địa bàn TP.HCM.
 |
Khuôn viên của dự án Trường THCS Hiệp Bình Phước toàn cỏ dại. Khối nhà hoàn tất xây thô rồi ngừng thi công. |
Dự án hoang tàn
Dự án xây dựng mới Trường THCS Hiệp Bình Phước được triển khai trên khu đất tại Khu đô thị Vạn Phúc, trước đây thuộc P.Hiệp Bình Phước, TP.Thủ Đức, nay là P.Hiệp Bình, TP.HCM. Dự án có tổng vốn hơn 114 tỷ đồng từ ngân sách tập trung thành phố, được Hội đồng Nhân dân TP quyết định chủ trương vào tháng 4/2016 với quy mô diện tích 12.000 mét vuông.
Công trình xây mới Trường THCS Hiệp Bình Phước được xác định mục tiêu hướng tới đảm bảo cơ sở vật chất, tiện nghi, đáp ứng nhu cầu dạy và học của P.Hiệp Bình Phước (cũ) nói riêng, của quận Thủ Đức (cũ) nói chung; tạo nên cảnh quan đô thị phù hợp với quy hoạch, góp phần cải thiện môi trường trong khu vực.
Sở Xây dựng vào cùng năm phê duyệt đầu tư dự án, trong đó tự ý tăng quy mô từ 12.000 mét vuông lên hơn 14.000 mét vuông, thay đổi phạm vi đầu tư trên 10% so với Nghị quyết của HĐND TP) nhưng chưa báo cáo. Dự án ban đầu do Ban Quản lý Đầu tư Xây dựng Công trình Q.Thủ Đức làm chủ đầu tư, tiến độ từ 2016 – 2021.
Kể từ sau khi 3 quận liên quan gộp thành TP.Thủ Đức vào năm 2021, Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng khu vực TP.Thủ Đức kế thừa quyền lợi và trách nhiệm của chủ đầu tư cũ. Hiện nay, khi các đơn vị tiếp tục sắp xếp, tinh gọn thì dự án thuộc quản lý của Ban Quản lý Dự án Đầu tư Xây dựng P.Cát Lái (TP.HCM).
 |
Hành lang mọc đầy dây leo, cơ sở vật chất xuống cấp. |
Công trình chính thức được khởi công vào tháng 3/2018, tiến hành thi công san lấp mặt bằng trên đất khi chưa được UBND TP.HCM có quyết định giao đất để thực hiện dự án; cũng chưa được Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc Vạn Phúc giao đất trên thực địa để khởi công. Sau khi xây dựng được 47% khối lượng, dự án dừng lại và bỏ hoang cho đến nay.
Phóng viên ghi nhận thực tế vào giữa tháng 4/2026, dự án Trường THCS Hiệp Bình Phước được thi công gần như hoàn thành phần thô các khối nhà hình chữ U, một trệt ba lầu, tổng cộng khoảng 100 phòng các loại. Tất cả đều trong tình trạng hoang phế, điêu tàn... đặt trong cảnh bốn phía và sân trung tâm mọc đầy cây cối, cỏ dại, dây leo càng tạo ra cảm giác âm u, rợn người.
Tính đến thời điểm này, dự án đã trễ tiến độ 5 năm. Cơ sở vật chất xuống cấp, hư hỏng gây lãng phí ngân sách và nguồn lực xã hội. HĐND TP.HCM nhiều lần điểm tên dự án và mới đây, UBND TP.HCM có chỉ đạo, yêu cầu các Sở, Ngành và địa phương khẩn trương, quyết liệt hơn trong việc tháo gỡ vướng mắc, xác định rõ các vấn đề cấp bách để đảm bảo tiến độ xây dựng trường lớp, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng của học sinh; trong đó giao UBND P.Hiệp Bình rà soát, đánh giá và đề xuất phương án cụ thể đối với dự án Trường THCS Hiệp Bình Phước bỏ hoang này.
Ngày 14/4, Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực TP.HCM tổ chức Phiên họp thứ 13 dưới sự chủ trì của Bí thư Thành uỷ Trần Lưu Quang - Trưởng Ban Chỉ đạo. Một trong số các nhiệm vụ trọng tâm mà Ban Chỉ đạo thảo luận thực hiện trong thời gian tới là khẩn trương giải quyết các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ thất thoát, lãng phí ở địa phương.
Bài 2: Trường Giáo dục trẻ em chuyên biệt Q.9 xuống cấp
