Từ những chỉ đạo ở tầm chiến lược đến việc dồn lực đầu tư cơ sở vật chất cho vùng khó khăn, cấp phát sách giáo khoa miễn phí…, tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng nền giáo dục hiện đại, công bằng, chất lượng và hội nhập.
Tại cuộc làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo về công tác chuẩn bị khai giảng năm học mới 2026 - 2027 và kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã yêu cầu bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, bảo đảm nguyên tắc “ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chính quyền các cấp khi lập quy hoạch đô thị và xây dựng khu dân cư mới phải quy hoạch, xây dựng đồng bộ các trường học, hạ tầng tương thích với quy mô dân số; tập trung chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất, thủ tục đầu tư xây dựng trường học tại địa bàn tăng dân số cơ học, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới.
Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, đổi mới giáo dục - đào tạo phải đặt trong tổng thể yêu cầu phát triển đất nước nhanh, bền vững, tự chủ, tự cường trong kỷ nguyên mới; chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực có kỹ năng nghề, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu hoàn thiện cơ chế tài chính giáo dục, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Tài chính giáo dục phải được coi là đầu tư phát triển. Tăng chi phải đi đôi với phân bổ đúng, công khai, minh bạch và đo được hiệu quả. Nguồn lực cần ưu tiên cho các nhiệm vụ cấp bách như bổ sung giáo viên, trường lớp, mầm non, bán trú, nội trú, hạ tầng số, giáo dục nghề nghiệp, đại học trọng điểm và hỗ trợ người học khó khăn.
Tại buổi làm việc với Thường trực Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cũng đã chia sẻ nhiều định hướng, giải pháp lớn của ngành Giáo dục trong thời gian tới.
Với giáo dục phổ thông, Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cho rằng, một trong những mục tiêu đầu tiên và quan trọng nhất của ngành Giáo dục trong giai đoạn hiện nay là mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh. Để thực hiện mục tiêu đó, hệ thống giáo dục cần bảo đảm các điều kiện cơ bản cho dạy và học, bao gồm “3 đủ” là đủ trường lớp, đủ giáo viên và đủ cơ sở vật chất thiết yếu. Đây là nền tảng để mọi học sinh đều có cơ hội học tập, bất kể điều kiện vùng miền hay hoàn cảnh kinh tế - xã hội.
Bộ trưởng cho biết, ngành Giáo dục đang nghiên cứu, triển khai các giải pháp nhằm giải quyết căn cơ tình trạng thiếu giáo viên, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực hiện có để đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn mới.
Theo Bộ trưởng, khi cơ hội học tập được mở rộng, áp lực tuyển sinh sẽ giảm, qua đó góp phần giảm áp lực thi cử và tạo điều kiện để giải quyết hiệu quả hơn những vấn đề liên quan đến dạy thêm, học thêm.
Với giáo dục đại học, trong định hướng phát triển thời gian tới, Bộ trưởng nhấn mạnh cần tập trung đầu tư cho các cơ sở giáo dục đại học trọng điểm theo ngành, lĩnh vực và vùng; đồng thời xây dựng một số trường có năng lực nghiên cứu mạnh, có khả năng dẫn dắt hệ thống, từng bước hình thành các trường đại học tinh hoa, có vị thế trong khu vực và quốc tế.
Tăng tốc xây trường học biên giới, cấp phát sách giáo khoa miễn phí
Để khẳng định Nghị quyết số 71-NQ/TW không chỉ là một văn kiện định hướng chiến lược mà đang từng bước chuyển hóa thành những hành động, công trình cụ thể và cơ hội học tập tốt hơn cho người dân, từ Chính phủ cho đến các bộ, ngành, địa phương đều đang tích cực thúc đẩy triển khai nhiều chương trình với tốc độ nhanh hơn, quyết liệt hơn và có sự giám sát chặt chẽ hơn.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Trưởng Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới vừa chủ trì cuộc họp của Ban Chỉ đạo trực tuyến với 22 địa phương.
Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đến nay, trên toàn quốc đã khởi công xây dựng 229 trường/tổng số 248 xã, phường biên giới thuộc 21/22 tỉnh, thành phố. Hiện có 1/108 trường được khởi công năm 2025 hoàn thành và đưa vào hoạt động. Đối với 100 trường đầu tư, thí điểm năm 2025 sử dụng ngân sách Trung ương thì có 11/100 trường đang được thi công phần hoàn thiện (vượt tiến độ); 54/100 trường đã được thi công xong phần thô (bảo đảm tiến độ); 29/100 trường đang được tập trung thi công tầng 3 phần thân, chuẩn bị chuyển bước thi công phần hoàn thiện (nguy cơ chậm tiến độ); 6/100 trường chậm tiến độ. Tất cả 100 trường đều được các tỉnh, thành phố cam kết hoàn thành trước ngày 30/8/2026.
Ngày 19/3/2026, có 121 trường tại 17 tỉnh, thành phố đã được đồng loạt khởi công. Các địa phương đang giải phóng mặt bằng và chuẩn bị đầu tư (quy hoạch xây dựng, lập hồ sơ dự án, thiết kế cơ sở…).
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, việc xây dựng trường phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền không thể chậm trễ, phải hoàn thành đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng, an toàn trong quá trình thi công và sử dụng; tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí. Các địa phương phải chủ động chuẩn bị đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học để khi công trình hoàn thành có thể đưa vào vận hành ngay. Tinh thần là khánh thành trường gắn với tổ chức khai giảng năm học mới.
Để đảm bảo hoàn thành các dự án đúng tiến độ và chất lượng, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp lãnh đạo, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực tiếp chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện trên địa bàn, phải xem đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm
Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải bám sát công trường, bám sát từng dự án, từng điểm nghẽn và phân công nhiệm vụ cụ thể trong việc kiểm tra, đôn đốc các dự án. Mỗi công trình phải có đường găng tiến độ theo ngày, theo tuần, có người chịu trách nhiệm từng hạng mục, có phương án bù tiến độ đối với các công trình chậm tiến độ; có cơ chế xử lý ngay các vướng mắc về mặt bằng, vật liệu xây dựng, nhân lực, máy móc thiết bị…
Phó Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố có cam kết bằng văn bản về tiến độ hoàn thành dự án, gửi Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 22/6. Đây là cam kết chính trị, thể hiện trách nhiệm của địa phương trước Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Bên cạnh đó, hướng tới lộ trình cấp phát sách giáo khoa miễn phí cho học sinh trên toàn quốc từ năm học 2029-2030, một số địa phương đang chủ động cân đối ngân sách để thực hiện chính sách này sớm hơn.
Tỉnh Quảng Ninh vừa cho biết sẽ triển khai chính sách cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh phổ thông và học viên học chương trình giáo dục thường xuyên cấp Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh từ năm học 2026-2027. Đây là bước đi đột phá của địa phương nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho người dân, đảm bảo an sinh xã hội và hướng tới mục tiêu mọi học sinh đều được tiếp cận giáo dục một cách bình đẳng. Dự kiến năm học này, tỉnh Quảng Ninh đầu tư khoảng 70 tỷ đồng cho việc mua sách giáo khoa cấp miễn phí cho học sinh.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Thị Thúy chia sẻ, số sách giáo khoa sẽ được đưa về các thư viện trường học rồi cho học sinh mượn. Học sinh có trách nhiệm bảo quản sách giáo khoa trong quá trình sử dụng và trả lại thư viện sau khi kết thúc năm học. Hằng năm, các trường học có thể lên kế hoạch mua bổ sung số sách giáo khoa do bị hư hỏng ngoài ý muốn.
Để đảm bảo đủ sách giáo khoa cấp cho học sinh mượn trước khi bước vào năm học mới, Chủ tịch UBND tỉnh đồng ý không thực hiện mua sắm tập trung sách giáo khoa cho năm học 2026-2027. Thay vào đó, các cơ sở giáo dục thuộc các cấp học trên địa bàn tỉnh sẽ chủ động tổ chức mua sắm theo nhu cầu và nguồn kinh phí được UBND tỉnh cấp bổ sung. Các đơn vị tập trung triển khai, bảo đảm sách giáo khoa được bàn giao tận tay giáo viên và học sinh trước ngày 15/8/2026.
Việc thực hiện cấp miễn phí sách giáo khoa nằm trong gói các chính sách hỗ trợ giai đoạn 2025-2031 của Quảng Ninh nhằm kiểm soát tốt rủi ro chính sách, thúc đẩy công bằng trong giáo dục, đặc biệt hỗ trợ thiết thực cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo và các đối tượng yếu thế trên địa bàn tỉnh.
