Ngày Tết quý bạn đọc có thể chọn “Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm” của tác giả Lê Văn Nuôi để đọc và sẻ chia với một “cây bút nghiệp dư” (lời rất khiêm cung, khiêm tốn của ông - một người sinh ra tại Sài Gòn và làm thơ, viết báo từ năm 14 tuổi) rất nhiều ký ức, ghi chép sống động, chiêm ngưỡng về di sản kiến trúc cổ kính của thành phố Sài Gòn xưa, cảm xúc và chiêm nghiệm về phong cách sống tử tế, từ tâm của người Sài Gòn xưa…
Sài Gòn hoa lệ tôi yêu
“Chúc mừng năm mới
Mã đáo thành công
Chuyện không hài lòng
Trả cho năm cũ
Bao dung, tha thứ
Tử tế, từ tâm
Gìn giữ tình thân
Gia đình hạnh phúc”
Đó là bài thơ Mã đáo thành công do tác giả Lê Văn Nuôi viết khi ông tham quan Đường hoa Nguyễn Huệ Xuân 2026 trong những ngày giáp Tết Bính Ngọ. Cụm từ “Tử tế, từ tâm” đã xuất hiện trong tựa sách Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm” của tác giả. Quyển sách hơn 270 trang, gồm nhiều bài viết, ký sự về thân phận con người thời chiến tranh, về phong trào Sinh viên học sinh Sài Gòn và miền Nam đấu tranh cho khát vọng hòa bình - độc lập - tự do, về những người đồng đội, về gia đình với tình cảm chan chứa và về vùng đất Sài Gòn nơi ông sinh ra và lớn lên, làm việc, cống hiến.
 |
| Cuốn sách “Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm” |
Khi về hưu, tác giả Lê Văn Nuôi vẫn thường có thú vui dạo quanh những con phố khu trung tâm, chụp hình đàn chim bồ câu bay lượn giữa Phố đi bộ Nguyễn Huệ - nơi hai bên có những cao ốc hiện đại, tráng lệ, thể hiện cho sự phát triển không ngừng của đô thị lớn nhất cả nước. Thế nên, sách trải dài qua nhiều chặng thời gian từ giai đoạn những năm 1970-1975 và từ sau 1975 đến những năm 2020 và gần nhất là 2025.
Tác giả cho biết ông dành 9 tháng để biên tập, chỉnh sửa bản thảo và cho ra đời tác phẩm. Sách gồm 3 phần: Sài Gòn xưa; Sài Gòn dấn thân; Duyên nợ cầm bút và Sài Gòn đương thời. Ông Lê Văn Nuôi trích bài thơ “Sài Gòn hoa lệ, tôi yêu” của mình viết nhân kỷ niệm 325 năm thành lập Sài Gòn - TP.HCM (2023) để mở đầu phần một:
“Đi đâu vẫn nhớ Sài Gòn
Nhớ sông Bến Nghé…
Nhớ hồn phố xưa!
Áo dài, nón lá đong đưa
Mơ làm cánh hạc đón đưa em về”
Bằng một tình yêu tha thiết và sâu lắng, gắn bó sâu sắc với thành phố Sài Gòn - TP.HCM, tác giả Lê Văn Nuôi đưa bạn đọc lên chuyến xe ngược dòng thời gian để trở về quá khứ của một Sài Gòn từ giai đoạn thời chiến cho đến thời bình mà ông chính là một chứng nhân lịch sử, một người trong cuộc khi tham gia các phong trào phản chiến của học sinh sinh viên, tái hiện một Sài Gòn “sôi sục nhiệt huyết đấu tranh, với những thanh niên và người trí thức dấn thân vì mơ ước hòa bình, một Sài Gòn với những tờ báo và ngòi bút lửa, với văn thơ đầy khát vọng và yêu thương...”.
Tử tế, từ tâm là phong cách người Sài Gòn
Đọc cuốn sách “Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm” của tác giả Lê Văn Nuôi, bạn đọc cảm nhận về một Sài Gòn sau bao năm tháng luôn thật đẹp từ hồn cốt di sản đô thị, con người, văn hóa thị dân. Sài Gòn không đẹp theo kiểu xa hoa lộng lẫy, mà là cái đẹp của nhân văn, nghĩa tình len lỏi trong từng ngõ hẻm, từng con đường hoài niệm thương yêu, từ hộp thư bưu chính ở Bưu điện trung tâm đến tượng đài Đức Thánh Trần Hưng Đạo, từ “bùng binh cây liễu” đến cành diều tuổi thơ bên dòng kinh Tẻ (quận 4 trước đây).
 |
| Tác giả Lê Văn Nuôi sinh năm 1952 tại Sài Gòn, có thơ văn đăng báo từ năm 1966 và từng là chủ biên nguyệt san Tiếng gọi Học sinh xuất bản năm 1970-1971. Ông cũng từng là Tổng biên tập báo Khăn Quàng Đỏ, Nhi Đồng (1981-1984), Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ TP.HCM (1992-2003) |
Tác giả Lê Văn Nuôi đã dành rất nhiều tình cảm, sự ngưỡng mộ cho những người thầy, đồng đội, chứng nhân văn nghệ sĩ, đồng nghiệp mà ông có dịp tiếp xúc và kính trọng. Đó là nhà văn Sơn Nam - “bậc kỳ tài của văn chương Nam Bộ”; là cố Thủ tướng Võ Văn Kiệt; là nhạc sĩ Tôn Thất Lập với phong trào Hát cho đồng bào tôi nghe; là nhà văn, nhà báo Trần Bạch Đằng “một ngòi bút lửa”; là những dòng thơ Triệu Từ Truyền - “nỗi thao thức của một thế hệ trẻ”; là thầy giáo Nguyễn Văn Thiện - “người hiền như chính cái tên”…
Trong hồi ức về “bạn hiền” Lê Văn Nghĩa (1953-2021), tác giả Lê Văn Nuôi cho biết nhà văn Lê Văn Nghĩa cùng tham gia phong trào yêu nước ngày trước với ông, rồi cùng “dùi mài kinh sử” tại Hà Nội cũng như cùng làm báo. “Kỳ vọng các tác phẩm văn chương tài hoa và tâm huyết về con người, đời sống, văn hóa Sài Gòn xưa của nhà báo, nhà văn Lê Văn Nghĩa sẽ lưu mãi trong lòng bạn đọc Sài Gòn và cả nước” - tác giả Lê Văn Nuôi viết (trang 187).
 |
| Ảnh tư liệu trong trang 186: Từ trái sang: Nhà văn Lê Văn Nghĩa, diễn viên Trà Giang, tác giả Lê Văn Nuôi, bé Bích Trà (con gái diễn viên Trà Giang) và giáo sư âm nhạc Bích Ngọc (chồng chị Trà Giang) tại Hà Nội. Ảnh tư liệu do Lê Văn Nghĩa gửi tặng Lê Văn Nuôi |
Những kỷ niệm tỏa hương, những hồi ức được soi rọi với chi tiết khám phá mới, những cuộc trò chuyện thời cuộc “có sao nói vậy người ơi”, những nhân vật đi vào sử sách song hành với những người dân bình thường, từ cậu bé bán vé số cho đến trẻ bụi đời… trong sách của tác giả Lê Văn Nuôi đều chân thực và giàu cảm xúc, góp phần vẽ nên một hình ảnh Sài Gòn gai góc, mạnh mẽ nhưng không kém phần tử tế, từ tâm và hồn hậu, bao dung.
Rộng từ tâm để sống
Ông Trần Ngọc Châu (cựu Phó Tổng biên tập Thời báo Kinh tế Sài Gòn) dành thời gian đọc bản thảo sách Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm và cảm nhận: “Thời gian như tấm giấy chứng nhận cho cảm xúc… Những bài tùy bút ngắn, những bút ký báo chí và những bài thơ dường như đang được sinh ra lần nữa, khi thời gian chín muồi”.
Nhà báo Cù Mai Công bày tỏ cảm nhận: “Tập sách kể lại đúng như sự thật, không né tránh, không cắt cúp. Dòng thời cuộc ấy càng phức tạp hơn khi tác giả làm báo Tuổi Trẻ ở thời cao điểm, cần một bản lĩnh của “trái tim nóng và cái đầu lạnh” mà trong tập sách, anh gọi đó là “nợ cầm bút”: “Nợ lương tâm Nợ sự thật Nợ công bằng (…) Người cầm bút dám chạm vào sự thật. Mới làm nên bản sắc của truyền thông”. Thậm chí khi đang là Tổng biên tập báo Tuổi Trẻ, một đêm nọ, anh cầm lái chiếc SS50 màu đen cũ kỹ của mình, chở một người mẹ lẻn vô một bệnh viện lấy cắp… xác đứa con hai tuổi của chị. Chỉ với một suy nghĩ: “Chắc không tòa án nào nỡ xử tội tình mẫu tử”. (một câu chuyện rất đặc biệt ở phần 3 trong sách, trang 247).
“Trong gió đêm se lạnh Sài Gòn mùa về cuối năm, lần giở từng trang “Có một Sài Gòn tử tế, từ tâm”, tôi ấm lòng nhận ra một thói nết căn cốt của người Sài Gòn, của “dân quận 4” xưa giờ, dù trong bất kỳ hoàn cảnh thời cuộc nào: DỰA VÔ TỬ TẾ MÀ ĐI, RỘNG TỪ TÂM ĐỂ SỐNG” – ông Cù Mai Công chia sẻ.
 |
| Sắc xuân Bính Ngọ tại trung tâm TPHCM - Ảnh: Lê Văn Nuôi chụp (tháng 2-2026) |
Trong thời khắc đầu năm bên tách trà ấm và sắc đỏ của thiệp xuân, sắc vàng của hoa mai nở, đọc cuốn sách “Có một Sài Gòn tử tế từ tâm” của tác giả Lê Văn Nuôi mà lòng thêm yêu quý và tự hào về một Sài Gòn - TP.HCM luôn rộng mở vòng tay hào hiệp với mọi người dân thập phương đến đây học tập,lập nghiệp và sinh sống. Cuốn sách kết nối từ quá khứ với hiện tại lẫn hướng đến tương lai với một sợi chỉ đỏ xuyên suốt: sự tử tế, từ tâm chính là di sản, hồn cốt quý giá nhất của thành phố này và nó bền vững mãi qua bao thời gian.
(Mùng Một Xuân Bính Ngọ, 2026)
Đọc sách ngày Tết là thú vui thanh tao, trang nhã dịp Tết của người xưa, nay được hồi sinh nơi đời sống thị dân thành món ăn tinh thần quý báu với nhiều quyển sách mở ra xu hướng mới trong xã hội văn minh hiện đại: mọi người giao hảo tặng sách quý cho nhau dịp Tết bên cạnh bánh mứt, rượu trà… Ngày Tết cũng là thời gian nhiều người tranh thủ nghỉ ngơi, tĩnh tại, dễ dàng tiếp cận với sách, chú tâm đọc sách mà không bị ảnh hưởng bởi công việc hay những điều bận tâm khác thường ngày.
