Tiêm kích MiG-25: Huyền thoại bầu trời của Liên Xô

Xuất hiện cách đây hơn 50 năm, tiêm kích MiG-25 là đại diện cho một sự tiến bộ khủng khiếp về công nghệ quân sự quân đội Sô Viết thời Chiến Tranh Lạnh, khiến nhiều chuyên gia quân sự phải hốt hoảng.
Tiêm kích MiG-25: Huyền thoại bầu trời của Liên Xô

MiG-25: Đối thủ đáng gờm của 'Chim Đen' SR-71

Mikoyan-Gurevich MiG-25 (NATO gọi là "Foxbat") là một máy bay tiêm kích đánh chặn, trinh sát và ném bom siêu thanh, được thiết kế bởi Phòng thiết kế Mikoyan-Gurevich của Liên Xô.

Tiêm kích MiG-25: Huyền thoại bầu trời của Liên Xô - anh 1

Tiêm kích MiG-25 của Liên Xô

Mẫu đầu tiên chế tạo thử nghiệm bay vào năm 1964, sau đó đi phục vụ vào năm 1970. Với tốc độ tối đa là Mach 3.2, một radar cực mạnh và 4 tên lửa không đối không, Foxbat lúc mới xuất hiện đã khiến nhiều nhà phân tích và chuyên gia quân sự Phương Tây phải hốt hoảng.

MiG-25 ra đời là một nỗ lực của Liên Xô để đánh chặn các máy bay ném bom siêu âm XB-70 Valkyrie (Mỹ), nhằm tránh việc các máy bay này phá vỡ các tuyến phòng thủ của máy bay tiêm kích và ném bom hạt nhân xuống các mục tiêu quan trọng trên lãnh thổ Liên Xô.

Đạt tốc độ bay siêu nhanh và siêu cao, các máy bay MiG-25 của Liên Xô/Nga chính là câu trả lời cho SR-71 của Không quân Mỹ.

Tiêm kích MiG-25: Huyền thoại bầu trời của Liên Xô - anh 2

Chiến đấu cơ SR-7 của Không quân Mỹ

MiG-25: Liều sốc cho Mỹ và phương Tây

Liên Xô phát triển và thử nghiệm MiG-25 trong điều kiện bí mật gắt gao. Nó công khai xuất hiện lần đầu vào ngày 9/7/1967 trong cuộc duyệt binh không quân nhân Ngày Không quân Liên Xô ở Demodedovo.

Đối với phương Tây đây là một tin giật gân rất khó chịu. Vì thế, thậm chí đã diễn ra các cuộc điều trần khẩn cấp tại Quốc hội Mỹ. Các cuộc điều trần này đã giúp đẩy nhanh việc phát triển các tiêm kích đánh chặn mới F-14 và F-15. Cả 2 máy bay mới của Mỹ cũng đều áp dụng sơ đồ 2 cánh đứng đuôi như MiG-25, nhưng thua kém đôi chút cả về tốc độ và độ cao bay.

Tiêm kích MiG-25: Huyền thoại bầu trời của Liên Xô - anh 3

MiG-25 đại diện cho một sự tiến bộ khủng khiếp về công nghệ quân sự quân đội Sô Viết thời Chiến Tranh Lạnh.

Được chế tạo từ các tấm thép niken chịu nhiệt và một số hợp kim titan, cùng 2 động cơ phản lực Tumansky đạt lực đẩy "không tưởng", tới 45.000 pounds (khoảng 20.400kg), MiG-25 đại diện cho một sự tiến bộ khủng khiếp về công nghệ quân sự quân đội Sô Viết thời Chiến Tranh Lạnh.

MiG-25 được trang bị một radar Smerch-A có thể dẫn đường cho tên lửa đánh chặn R-40 tấn công mục tiêu ở cự li xa tới 65km. Khi còn phục vụ trong Không quân Liên Xô, MiG-25 đã chứng minh được sự nguy hiểm của nó với các kế hoạch chiến tranh của Mỹ và NATO.

Những kỷ lục đỉnh cao

Trong suốt thời gian hoạt động, MiG-25 đã đạt và nắm giữ 29 kỷ lục thế giới. Trong số này có những kỉ lục không bị đánh bại cho đến ngày nay - những kỷ lục độ cao cho một chiếc máy bay sử dụng động cơ phản lực.

Ngày 21/8/1977, phi công thử nghiệm của Liên Xô Alexander Fedotov đã đạt đến độ cao kỉ lục 37,6km bằng chiếc MiG-25.

Các tiêm kích đánh chặn MiG-25 bán sang nhiều nước trong thập niên 1960-1980 đã tham gia các cuộc chiến tranh ở Ai Cập, Syria, Libya và Iraq (chiến tranh Iran-Iraq). Phi công giàu thành tích nhất là phi công Iraq Mohommed Rayyan. Trên chiếc MiG-25PD của mình, ông đã bắn hạ 10 máy bay của Iran.

Tiêm kích MiG-25: Huyền thoại bầu trời của Liên Xô - anh 4

MiG-31 Foxhound - "Hậu bối" của MiG-25

Tháng12/2013, Nga cho MiG-25 'về hưu'. Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia quân sự phương Tây, việc Nga chính thức loại bỏ toàn bộ các máy bay MiG-25 ra khỏi phục vụ sẽ tạo ra một khoảng trống về khả năng trinh sát của quân đội nước này. Tuy nhiên, "hậu bối" của nó là MiG-31 Foxhound sẽ tiếp tục mang trên mình gánh nặng mà MiG-25 để lại, nhưng sẽ nặng nề hơn gấp nhiều lần.

Trang Ly (T/h)

Tìm hiểu thêm về vũ khí quân sự thế giới, Tại đây

Xem thêm:

- Top 5 vũ khí 'đáng gờm' nhất châu Âu

- Uy lực đáng sợ của 'Chim Ưng đêm' F-117 thuộc Không lực Mỹ

- Sức mạnh của loại vũ khí hủy diệt khủng khiếp nhất nhân loại

- Những súng bắn tỉa ‘sát thủ’ nhất thế giới

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của đổi mới sáng tạo
(Ngày Nay) - Sáng 4/10 đã diễn ra Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề: “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với UBND thành phố Hà Nội tổ chức. Tham dự có: Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đoàn Minh Huấn; Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng cùng đông đảo đại biểu.
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
Biến đổi khí hậu và nguy cơ gia tăng các bệnh dịch do muỗi
(Ngày Nay) - Biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nhiệt độ toàn cầu và thay đổi chu kỳ lượng mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài muỗi Anopheles (truyền bệnh sốt rét) và Aedes (truyền bệnh sốt xuất huyết) sinh sôi, mở rộng địa bàn hoạt động. Đây là cảnh báo vừa được các nhà khoa học thuộc Đại học Monash (Australia) công bố trên tạp chí Science Advances, với lời kêu gọi cộng đồng quốc tế cần khẩn cấp phối hợp ứng phó với gánh nặng dịch bệnh đang gia tăng.
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
Triều Tiên tuyên bố thử tên lửa siêu vượt âm
(Ngày Nay) - Ngày 4/10, Hãng thông tấn Trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin nước này đã tiến hành cuộc huấn luyện phóng tên lửa đạn đạo chiến lược tầm trung có khả năng cơ động quỹ đạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nâng cao khả năng tác chiến của lực lượng tên lửa.
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
Khi "thành trì" băng tuyết Argentina tan chảy với tốc độ kỷ lục
(Ngày Nay) - Từng được xem là một trong những sông băng ổn định hiếm hoi trên thế giới, Perito Moreno, một trong những thắng cảnh nổi tiếng nhất của Argentina và là biểu tượng của vùng băng tuyết Patagonia, đang tan chảy và thu hẹp với tốc độ chưa từng thấy trong lịch sử.
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
Việt Nam - Canada: Mở rộng không gian hợp tác mới
(Ngày Nay) - Chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Canada đánh dấu bước nâng cấp đáng kể trong quan hệ Việt Nam - Canada, đưa quan hệ hai nước từ khuôn khổ hợp tác vốn tập trung nhiều vào thương mại và giao lưu nhân dân sang một giai đoạn mang tính chiến lược hơn, với phạm vi hợp tác mở rộng sang chuỗi cung ứng, công nghệ tiên tiến, an ninh năng lượng, quốc phòng và an ninh hàng hải.
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
Google thử nghiệm chip AI trong không gian
(Ngày Nay) - Ngày 2/10, công ty Google thuộc Tập đoàn Alphabet đã phóng vệ tinh mẫu thử nghiệm lên quỹ đạo nhằm đánh giá khả năng hoạt động của chip TPU trong môi trường khắc nghiệt của không gian.
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
Đường sắt tốc độ cao Hà Nội – Quảng Ninh và Bến Thành – Cần Giờ đồng loạt thi công những phiến dầm đầu tiên
(Ngày Nay) - Ngày 1/10/2026, Công ty CPĐT &PT Đường sắt Cao tốc VinSpeed - chủ đầu tư hai tuyến đường sắt tốc độ cao đầu tiên tại Việt Nam và Công ty CPĐT&XD SGC - đơn vị thi công đã chính thức triển khai đúc những phiến dầm đầu tiên cho hai tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội - Quảng Ninh và Bến Thành - Cần Giờ. Đây là cột mốc đặc biệt, đánh dấu khả năng làm chủ công nghệ và thời điểm thi công bước vào giai đoạn tăng tốc nhằm đưa hai tuyến đi vào vận hành sớm ngay trong năm 2029.