Trong tiến trình phát triển của đất nước, văn hóa ngày càng được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực của phát triển bền vững.
Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, việc tiếp tục đề cao và phát huy vai trò của văn hóa trong giai đoạn phát triển mới được cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài đặc biệt quan tâm.
Trao đổi với phóng viên Thông tấn xã Việt Nam tại Pháp, bà Diane Nguyễn Đức, Chủ tịch Hội Tôn vinh Văn hóa Việt (APCV), bày tỏ rằng với niềm tin và tình yêu quê hương của một người con xa xứ, Đại hội XIV mang ý nghĩa đặc biệt khi được kỳ vọng tiếp tục cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIII, đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đột phá cho phát triển bền vững.
Bà bày tỏ mong muốn các định hướng mới của Đại hội sẽ tạo dựng được một “hệ sinh thái văn hóa” toàn diện, trong đó các giá trị truyền thống được bảo tồn và phát huy trong sự vận động không ngừng của đời sống hiện đại.
Theo bà, đó không chỉ là yêu cầu mang tính chiến lược, mà còn là điều kiện để văn hóa Việt Nam tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt, nuôi dưỡng bản sắc và sức mạnh tinh thần của dân tộc trong kỷ nguyên mới.
Đặc biệt, bà Diane Nguyễn Đức kỳ vọng Đại hội XIV sẽ đề ra những chính sách mang tính dài hạn nhằm tăng cường sự gắn kết của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, trong đó cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài được xem là một bộ phận không tách rời.
Theo bà, mỗi người Việt xa Tổ quốc đều có thể trở thành một “nhịp cầu văn hóa” vững chắc, góp phần lan tỏa các giá trị Việt Nam ra thế giới, đồng thời chung tay xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, phù hợp với yêu cầu phát triển và hội nhập của đất nước.
Bàn về việc tăng cường sức lan tỏa của văn hóa Việt Nam ra quốc tế, nhất là tại Pháp - vốn được coi là trung tâm văn hóa lớn của châu Âu - bà Diane Nguyễn Đức cho rằng các định hướng của Đại hội XIV cần chú trọng sự hài hòa giữa bảo tồn bản sắc và khuyến khích sáng tạo.
Theo bà Diane, để văn hóa Việt Nam không chỉ dừng lại ở niềm tự hào nội tại mà thực sự “tỏa sáng” trên trường quốc tế, cần có sự chuyển dịch trong tư duy tiếp cận, từ “quảng bá” thuần túy sang “chinh phục” công chúng quốc tế bằng các sản phẩm công nghiệp văn hóa có hàm lượng sáng tạo cao.
Bà Diane Nguyễn Đức nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đầu tư bài bản cho số hóa di sản văn hóa, coi đây là một giải pháp thiết thực để bảo tồn các giá trị truyền thống, đồng thời mở rộng khả năng tiếp cận của công chúng quốc tế trong bối cảnh chuyển đổi số.
Song song với đó, theo bà, việc chuyên nghiệp hóa các hoạt động giao lưu văn hóa tại nước sở tại cũng là yếu tố then chốt, nhằm nâng cao tính bền vững và chiều sâu của các chương trình giới thiệu văn hóa Việt Nam ra nước ngoài.
Theo Chủ tịch APCV, việc sử dụng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại để kể những câu chuyện về lịch sử, con người và bản sắc Việt Nam sẽ giúp bạn bè quốc tế, cũng như thế hệ trẻ người Việt ở nước ngoài dễ dàng thấu cảm và đồng hành, từ đó nhân lên sức lan tỏa của các giá trị văn hóa Việt một cách tự nhiên và lâu dài.
Liên quan đến việc phát huy hiệu quả hơn sự đóng góp của đội ngũ văn nghệ sỹ, trí thức Việt kiều, bà Diane Nguyễn Đức cho rằng đây là một nguồn lực quý báu, luôn sẵn sàng và khao khát được cống hiến cho Tổ quốc.
Bà cho rằng để khơi thông và phát huy nguồn lực này, cần có những cơ chế, chính sách mang tính đối tác chiến lược, đồng thời tạo dựng các không gian sáng tạo cởi mở, tôn trọng tự do sáng tạo của văn nghệ sỹ và trí thức.
Trước hết, bà Diane Nguyễn Đức kiến nghị cần có chính sách “đặt hàng” cụ thể đối với các dự án văn hóa cấp quốc gia, qua đó tạo điều kiện để văn nghệ sỹ, trí thức Việt kiều tham gia với tư cách là những chủ thể sáng tạo, đóng góp trực tiếp bằng năng lực và kinh nghiệm của mình.
Bên cạnh đó, việc xây dựng các diễn đàn và mạng lưới tri thức trực tuyến được bà đánh giá là giải pháp cần thiết để xóa nhòa khoảng cách địa lý, cho phép sự đóng góp của cộng đồng người Việt ở nước ngoài diễn ra thường xuyên, liên tục và có chiều sâu.
Theo bà Diane Nguyễn Đức, một yếu tố không kém phần quan trọng là việc xây dựng cơ chế tôn vinh xứng tầm và bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ chặt chẽ.
Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với những đóng góp cụ thể, mà còn là nguồn động viên tinh thần to lớn, tiếp thêm nhiệt huyết để mỗi trí thức, văn nghệ sỹ Việt Nam tại Pháp nói riêng và trên thế giới nói chung yên tâm, tự nguyện dâng hiến tài năng cho sự nghiệp phát triển văn hóa dân tộc.
Từ những chia sẻ trên, bà Diane Nguyễn Đức bày tỏ tin tưởng rằng nếu Đại hội XIV tiếp tục khẳng định và cụ thể hóa vai trò trung tâm của văn hóa trong chiến lược phát triển đất nước, đồng thời có những cơ chế phù hợp để kết nối và phát huy nguồn lực trí thức, văn nghệ sỹ trong và ngoài nước, văn hóa Việt Nam sẽ có thêm động lực mạnh mẽ để vươn lên, vừa giữ vững bản sắc dân tộc, vừa chủ động hội nhập và lan tỏa sâu rộng trong đời sống văn hóa khu vực và thế giới.
