Sài Gòn kinh đô sông nước - gợi nhớ ký ức, kỳ vọng tương lai

Lúc 8g30 ngày mai 1/11, tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia 2 (2 Ter Lê Duẩn, phường Sài Gòn, TPHCM) diễn ra cuộc giao lưu với nhà nghiên cứu Trần Hữu Phúc Tiến – tác giả Sài Gòn kinh đô sông nước vừa được NXB Trẻ ấn hành. Tại đây cũng giới thiệu bộ ảnh Sài Gòn sông nước của nhà sưu tập Nguyễn Đại Hùng Lộc, nhiều bức ảnh của ông được sử dụng trong cuốn sách này.

Sài Gòn đã và đang là “nam châm” thu hút dòng người, dòng tiền và dòng công nghệ lớn từ khắp vùng miền và bốn phương đổ về. Thành phố ngày càng tăng trưởng cường tráng về cả dân số, không gian xây dựng và tiện nghi hiện đại. Thế mạnh của Sài Gòn chính là vị trí tiếp giáp sông biển, kết nối Nam Bộ với cả nước và Đông Nam Á. Qua nhiều thế kỷ người Việt đã xây đắp Sài Gòn thành một thủ phủ tại miền Nam, một kinh đô sông nước giàu đẹp, đóng góp nhiều mặt cho đất nước và thế giới.

Nhà nghiên cứu Trần Hữu Phúc Tiến

Từ 1/7/2025, việc hợp nhất với các tỉnh Bình Dương, Bà Rịa- Vũng Tàu sẽ mở ra vận hội cho TPHCM không gian kinh tế từ thượng nguồn đến hạ lưu sông Sài Gòn và mở rộng mặt tiền biển. Đứng về mặt lịch sử, cả ba địa phương đều có cội nguồn địa lý, văn hóa và thời khai phá gần gũi nhau, đều nằm trong cương giới Phủ Gia Định kể từ cuối thế kỷ 17. Thông qua nhiều chi tiết cụ thể, sách kể với bạn đọc quá trình hình thành các thế mạnh của Sài Gòn từ sông biển, địa linh, nhân kiệt, đến kinh tế dịch vụ, công nghiệp đào tạo. Đặc biệt với sự mở rộng của thành phố, tác giả chú trọng giới thiệu các tiềm năng về kinh tế biển và kinh tế di sản.

Sài Gòn kinh đô sông nước miêu tả chân dung và sức sống kỳ diệu của sông nước, con người Sài Gòn, về thời gian ba chiều của cả một miền đất rộng lớn với Sài Gòn là trung tâm. Tập sách không chỉ gợi nhớ ký ức đô thị mà còn thể hiện được những kỳ vọng của mọi người ký thác ở đô thị tương lai, là cuốn sách hội hợp yếu tố tư liệu văn bản-hình ảnh phong phú và diễn biến thời sự độc đáo.

Tác giả Trần Hữu Phúc Tiến là người sinh trưởng ở Sài Gòn, từng làm báo, nghiên cứu lịch sử là người đồng hành cùng bạn đọc khám phá vẻ đẹp nhiều mặt của thành phố lịch lãm này. Nhiều hình ảnh đẹp trong sách do chính anh tự chụp, sưu tầm và mua lại trong nhiều năm, từ nhiều nguồn khác nhau. Sách cũng tham khảo và trích dẫn từ các nguồn tư liệu trong và ngoài nước.

Hai bờ Thủ Thiêm và Bến Nghé - ảnh của nhà nghiên cứu Phúc Tiến chụp năm 2024

Sài Gòn kinh đô sông nước gồm ba chương chính: Sông nước độc đáo, Kinh đô rạng rỡ và Dư địa tương lai. Trong những năm gần đây, nhà nghiên cứu Phúc Tiến tham gia nhiều chương trình khảo sát và hội thảo của Sở Quy Hoạch - Kiến Trúc TPHCM về đề tài sông Sài Gòn, cửa biển Cần Giờ và nhiều kinh rạch khác liên quan. Ông cũng là thành viên ban giám khảo cuộc thi “Hiến kế phát triển sông Sài Gòn” vào năm 2022, qua đó ông được tiếp cận với nhiều ý tưởng thiết thực về dòng sông của thành phố.

Với những yếu tố đó, Sài Gòn kinh đô sông nước là cuốn sách vừa nêu bật được khía cạnh lịch sử vừa miêu tả đường hướng phát triển tương lai bao gồm Kinh tế Biển và Kinh tế Di sản. Cuốn sách vừa dày đặc thông tin và hình ảnh với giá trị tham khảo cao, vừa giàu cảm xúc. Sách định vị chỗ đứng độc đáo trong Bộ sách về Sài Gòn và Nam Bộ xưa và nay của NXB Trẻ, đồng thời là món quà giá trị dành cho đọc yêu thích đọc về văn hóa, lịch sử.