Triển lãm biểu tượng hợp tác vũ trụ Việt - Nga từ "Chuyến bay Liên hợp 37"

Sự kiện diễn ra nhân kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 - 12/4/2026) – một cột mốc quan trọng trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại. Trong đó, chuyến bay Soyuz 37 (Liên hợp 37) năm 1980 ghi dấu ấn đặc biệt khi lần đầu tiên một người Việt Nam – Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân – cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko thực hiện sứ mệnh ngoài không gian trong khuôn khổ Chương trình Intercosmos.

Chuyến bay này không chỉ là thành tựu khoa học - công nghệ mà còn là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam với Liên Xô trước đây, cũng như với Liên bang Nga ngày nay.

Trưng bày tái hiện toàn diện hành trình của chuyến bay Soyuz 37, từ quá trình tuyển chọn, huấn luyện, thực hiện nhiệm vụ đến ngày trở về Trái Đất. Các tư liệu, hình ảnh và hiện vật tiêu biểu được giới thiệu bao gồm hệ thống tài liệu lưu trữ quý từ các cơ quan lưu trữ Việt Nam và Liên bang Nga, phim tư liệu, phim ngắn do Đại sứ quán Liên bang Nga, Đài Truyền hình Việt Nam và Viện Phim Việt Nam cung cấp, cùng nhiều hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay. Điểm nhấn đặc biệt là những kỷ vật mà Trung tướng Phạm Tuân từng mang theo trong hành trình vũ trụ – những “chứng tích không gian” độc đáo, giàu giá trị lịch sử và cảm xúc.

Các đại biểu xem lại những thước phim lưu trữ. Ảnh: Cục VT<

Sự hiện diện của Trung tướng Phạm Tuân, nhân chứng lịch sử trực tiếp, đã mang đến những câu chuyện sống động, chân thực. Ông đã giao lưu, ký tặng ấn phẩm cho công chúng tham quan. Đặc biệt, thông điệp chúc mừng từ các phi hành gia đang làm việc trên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) tạo điểm nhấn ý nghĩa, thể hiện sự tiếp nối của hành trình khám phá không gian và tinh thần hợp tác quốc tế.

Phát biểu tại lễ khai mạc, ngài Bezdetko Gennady Stepanovich, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam, nhấn mạnh: “Sứ mệnh chung Xô - Việt năm 1980 trên tàu Soyuz-37 cũng là một cột mốc quan trọng trên hành trình của loài người chinh phục các vì sao, đồng thời là minh chứng sinh động cho tình hữu nghị và hợp tác chặt chẽ giữa hai quốc gia và hai dân tộc chúng ta".

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước

Lần đầu tiên, một đại diện của Việt Nam, một đất nước khi đó vẫn chưa kịp hàn gắn những vết thương do chiến tranh để lại, đã bay vào quỹ đạo gần Trái Đất cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Gorbatko trong khuôn khổ Chương trình Intercosmos. Đó là một sự kiện gây tiếng vang lớn.

Ngài Bezdetko Gennady Stepanovich, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam, cho biết cuộc trưng bày hôm nay không chỉ kể lại những sự kiện của những năm tháng xa xưa mà còn tái hiện bầu không khí đặc biệt của thời kỳ đó, thông qua hệ thống tài liệu lưu trữ, bức ảnh độc đáo, phim tài liệu và hiện vật gắn liền với quá trình chuẩn bị và thực hiện chuyến bay. “Đặc biệt, các hiện vật từng được mang vào vũ trụ có ý nghĩa rất lớn, phản ánh khát vọng phát triển và tiến bộ của con người”, ông nhấn mạnh.

Tiếp nối tinh thần đó, ông Cao Huy, Thứ trưởng Bộ Nội vụ, đánh giá việc tổ chức trưng bày kết hợp ra mắt các ấn phẩm tư liệu chung giữa cơ quan lưu trữ hai nước đã thể hiện rõ vai trò quan trọng của công tác văn thư, lưu trữ. “Công tác này không chỉ dừng lại ở chức năng quản lý nhà nước, mà còn góp phần trực tiếp vào việc bảo tồn ký ức lịch sử, phục vụ nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và tăng cường hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia”, ông nói.

Ra mắt ấn phẩm “Việt Nam - Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam - Hội nghị Paris

Ông Đặng Thanh Tùng, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, đồng thời khẳng định: “Sự kiện hôm nay là dấu mốc quan trọng kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ – một bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử khoa học và văn minh nhân loại".

Trong đó, chuyến bay Soyuz 37 - Liên hợp 37 năm 1980 đã ghi dấu son đặc biệt, khi lần đầu tiên một người Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian. "Chuyến bay lịch sử này không chỉ là thành tựu khoa học, mà còn là niềm tự hào chung của hai dân tộc Việt Nam - Liên bang Nga, là biểu tượng sinh động của tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, Liên bang Nga ngày nay", ông Đặng Thanh Tùng nói.